Bhagavad Gita in SLP1 romanization
| DftarAzwra uvAca . | |||
| Darmakzetre kurukzetre samavetA yuyutsavaH | . | mAmakAH pARqavAScEva kimakurvata saMjaya | ..1.. |
| saMjaya uvAca . | |||
| dfzwvA tu pARqavAnIkaM vyUQaM duryoDanastadA | . | AcAryamupasaMgamya rAjA vacanamabravIt | ..2.. |
| paSyEtAM pARquputrARAmAcArya mahatIM camUm | . | vyUQAM drupadaputreRa tava SizyeRa DImatA | ..3.. |
| atra SUrA mahezvAsA BImArjunasamA yuDi | . | yuyuDAno virAwaSca drupadaSca mahAraTaH | ..4.. |
| DfzwaketuScekitAnaH kASirAjaSca vIryavAn | . | purujitkuntiBojaSca SEbyaSca narapuMgavaH | ..5.. |
| yuDAmanyuSca vikrAnta uttamOjASca vIryavAn | . | sOBadro drOpadeyASca sarva eva mahAraTAH | ..6.. |
| asmAkaM tu viSizwA ye tAnniboDa dvijottama | . | nAyakA mama sEnyasya saMjYArTaM tAnbravImi te | ..7.. |
| BavAnBIzmaSca karRaSca kfpaSca samitiMjayaH | . | aSvatTAmA vikarRaSca sOmadattistaTEva ca | ..8.. |
| anye ca bahavaH SUrA madarTe tyaktajIvitAH | . | nAnASastrapraharaRAH sarve yudDaviSAradAH | ..9.. |
| aparyAptaM tadasmAkaM balaM BIzmABirakzitam | . | paryAptaM tvidametezAM balaM BImABirakzitam | ..10.. |
| ayanezu ca sarvezu yaTABAgamavasTitAH | . | BIzmamevABirakzantu BavantaH sarva eva hi | ..11.. |
| tasya saMjanayanharzaM kuruvfdDaH pitAmahaH | . | siMhanAdaM vinadyoccEH SaNKaM daDmO pratApavAn | ..12.. |
| tataH SaNKASca BeryaSca paRavAnakagomuKAH | . | sahasEvAByahanyanta sa Sabdastumulo'Bavat | ..13.. |
| tataH SvetErhayEryukte mahati syandane sTitO | . | mADavaH pARqavaScEva divyO SaNKO pradaGmatuH | ..14.. |
| pAYcajanyaM hfzIkeSo devadattaM DanaMjayaH | . | pORqraM daDmO mahASaNKaM BImakarmA vfkodaraH | ..15.. |
| anantavijayaM rAjA kuntIputro yuDizWiraH | . | nakulaH sahadevaSca suGozamaRipuzpakO | ..16.. |
| kASyaSca paramezvAsaH SiKaRqI ca mahAraTaH | . | Dfzwadyumno virAwaSca sAtyakiScAparAjitaH | ..17.. |
| drupado drOpadeyASca sarvaSaH pfTivIpate | . | sOBadraSca mahAbAhuH SaNKAndaDmuH pfTakpfTak | ..18.. |
| sa Gozo DArtarAzwrARAM hfdayAni vyadArayat | . | naBaSca pfTivIM cEva tumulo vyanunAdayan | ..19.. |
| aTa vyavasTitAndfzwvA DArtarAzwrAnkapiDvajaH | . | pravftte SastrasaMpAte Danurudyamya pARqavaH | ..20.. |
| hfzIkeSaM tadA vAkyamidamAha mahIpate | . | ||
| arjuna uvAca . | |||
| senayoruBayormaDye raTaM sTApaya me'cyuta | ..21.. | ||
| yAvadetAnnirIkze'haM yodDukAmAnavasTitAn | . | kErmayA saha yodDavyamasminraRasamudyame | ..22.. |
| yotsyamAnAnavekze'haM ya ete'tra samAgatAH | . | DArtarAzwrasya durbudDeryudDe priyacikIrzavaH | ..23.. |
| saMjaya uvAca . | |||
| evamukto hfzIkeSo guqAkeSena BArata | . | senayoruBayormaDye sTApayitvA raTottamam | ..24.. |
| BIzmadroRapramuKataH sarvezAM ca mahIkzitAm | . | uvAca pArTa paSyEtAnsamavetAnkurUniti | ..25.. |
| tatrApaSyatsTitAnpArTaH pitFnaTa pitAmahAn | . | AcAryAnmAtulAnBrAtFnputrAnpOtrAnsaKIMstaTA | ..26.. |
| SvaSurAnsuhfdaScEva senayoruBayorapi | . | tAnsamIkzya sa kOnteyaH sarvAnbanDUnavasTitAn | ..27.. |
| kfpayA parayAvizwo vizIdannidamabravIt | . | ||
| arjuna uvAca . | |||
| dfzwvemaM svajanaM kfzRa yuyutsuM samupasTitam | ..28.. | ||
| sIdanti mama gAtrARi muKaM ca pariSuzyati | . | vepaTuSca SarIre me romaharzaSca jAyate | ..29.. |
| gARqIvaM sraMsate hastAttvakcEva paridahyate | . | na ca SaknomyavasTAtuM BramatIva ca me manaH | ..30.. |
| nimittAni ca paSyAmi viparItAni keSava | . | na ca Sreyo'nupaSyAmi hatvA svajanamAhave | ..31.. |
| na kANkze vijayaM kfzRa na ca rAjyaM suKAni ca | . | kiM no rAjyena govinda kiM BogErjIvitena vA | ..32.. |
| yezAmarTe kANkzitaM no rAjyaM BogAH suKAni ca | . | ta ime'vasTitA yudDe prARAMstyaktvA DanAni ca | ..33.. |
| AcAryAH pitaraH putrAstaTEva ca pitAmahAH | . | mAtulAH SvaSurAH pOtrAH SyAlAH saMbanDinastaTA | ..34.. |
| etAnna hantumicCAmi Gnato'pi maDusUdana | . | api trElokyarAjyasya hetoH kiM nu mahIkfte | ..35.. |
| nihatya DArtarAzwrAnnaH kA prItiH syAjjanArdana | . | pApamevASrayedasmAnhatvEtAnAtatAyinaH | ..36.. |
| tasmAnnArhA vayaM hantuM DArtarAzwrAnsvabAnDavAn | . | svajanaM hi kaTaM hatvA suKinaH syAma mADava | ..37.. |
| yadyapyete na paSyanti loBopahatacetasaH | . | kulakzayakftaM dozaM mitradrohe ca pAtakam | ..38.. |
| kaTaM na jYeyamasmABiH pApAdasmAnnivartitum | . | kulakzayakftaM dozaM prapaSyadBirjanArdana | ..39.. |
| kulakzaye praRaSyanti kulaDarmAH sanAtanAH | . | Darme nazwe kulaM kftsnamaDarmo'BiBavatyuta | ..40.. |
| aDarmABiBavAtkfzRa praduzyanti kulastriyaH | . | strIzu duzwAsu vArzReya jAyate varRasaMkaraH | ..41.. |
| saMkaro narakAyEva kulaGnAnAM kulasya ca | . | patanti pitaro hyezAM luptapiRqodakakriyAH | ..42.. |
| dozEretEH kulaGnAnAM varRasaMkarakArakEH | . | utsAdyante jAtiDarmAH kulaDarmASca SASvatAH | ..43.. |
| utsannakulaDarmARAM manuzyARAM janArdana | . | narake'niyataM vAso BavatItyanuSuSruma | ..44.. |
| aho bata mahatpApaM kartuM vyavasitA vayam | . | yadrAjyasuKaloBena hantuM svajanamudyatAH | ..45.. |
| yadi mAmapratIkAramaSastraM SastrapARayaH | . | DArtarAzwrA raRe hanyustanme kzemataraM Bavet | ..46.. |
| saMjaya uvAca . | |||
| evamuktvArjunaH saMKye raTopasTa upAviSat | . | visfjya saSaraM cApaM SokasaMvignamAnasaH | ..47.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
arjunavizAdayogo nAma praTamo'DyAyaH ..1..
↖
| saMjaya uvAca . | |||
| taM taTA kfpayAvizwamaSrupUrRAkulekzaRam | . | vizIdantamidaM vAkyamuvAca maDusUdanaH | ..1.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| kutastvA kaSmalamidaM vizame samupasTitam | . | anAryajuzwamasvargyamakIrtikaramarjuna | ..2.. |
| klEbyaM mA sma gamaH pArTa nEtattvayyupapadyate | . | kzudraM hfdayadOrbalyaM tyaktvottizWa paraMtapa | ..3.. |
| arjuna uvAca . | |||
| kaTaM BIzmamahaM sANKye droRaM ca maDusUdana | . | izuBiH pratiyotsyAmi pUjArhAvarisUdana | ..4.. |
| gurUnahatvA hi mahAnuBAvAnSreyo BoktuM BEkzyamapIha loke | . | ||
| hatvArTakAmAMstu gurunihEva BuYjIya BogAn'ruDirapradigDAn | ..5.. | ||
| na cEtadvidmaH kataranno garIyo yadvA jayema yadi vA no jayeyuH | . | ||
| yAneva hatvA na jijIvizAmaste'vasTitAH pramuKe DArtarAzwrAH | ..6.. | ||
| kArpaRyadozopahatasvaBAvaH pfcCAmi tvAM DarmasaMmUQacetAH | . | ||
| yacCreyaH syAnniScitaM brUhi tanme Sizyaste'haM SADi mAM tvAM prapannam | ..7.. | ||
| na hi prapaSyAmi mamApanudyAdyacCokamucCozaRamindriyARAm | . | ||
| avApya BUmAvasapatnamfdDaM rAjyaM surARAmapi cADipatyam | ..8.. | ||
| saMjaya uvAca . | |||
| evamuktvA hfzIkeSaM guqAkeSaH paraMtapa | . | na yotsya iti govindamuktvA tUzRIM baBUva ha | ..9.. |
| tamuvAca hfzIkeSaH prahasanniva BArata | . | senayoruBayormaDye vizIdantamidaM vacaH | ..10.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| aSocyAnanvaSocastvaM prajYAvAdAMSca BAzase | . | gatAsUnagatAsUMSca nAnuSocanti paRqitAH | ..11.. |
| na tvevAhaM jAtu nAsaM na tvaM neme janADipAH | . | na cEva na BavizyAmaH sarve vayamataH param | ..12.. |
| dehino'sminyaTA dehe kOmAraM yOvanaM jarA | . | taTA dehAntaraprAptirDIrastatra na muhyati | ..13.. |
| mAtrAsparSAstu kOnteya SItozRasuKaduHKadAH | . | AgamApAyino'nityAstAMstitikzasva BArata | ..14.. |
| yaM hi na vyaTayantyete puruzaM puruzarzaBa | . | samaduHKasuKaM DIraM so'mftatvAya kalpate | ..15.. |
| nAsato vidyate BAvo nABAvo vidyate sataH | . | uBayorapi dfzwo'ntastvanayostattvadarSiBiH | ..16.. |
| avinASi tu tadvidDi yena sarvamidaM tatam | . | vinASamavyayasyAsya na kaScitkartumarhati | ..17.. |
| antavanta ime dehA nityasyoktAH SarIriRaH | . | anASino'prameyasya tasmAdyuDyasva BArata | ..18.. |
| ya enaM vetti hantAraM yaScEnaM manyate hatam | . | uBO tO na vijAnIto nAyaM hanti na hanyate | ..19.. |
| na jAyate mriyate vA kadAcinnAyaM BUtvA BavitA vA na BUyaH | . | ||
| ajo nityaH SASvato'yaM purARo na hanyate hanyamAne SarIre | ..20.. | ||
| vedAvinASinaM nityaM ya enamajamavyayam | . | aTaM sa puruzaH pArTa kaM GAtayati hanti kam | ..21.. |
| vAsAMsi jIrRAni yaTA vihAya navAni gfhRAti naro'parARi | . | ||
| taTA SarIrARi vihAya jIrRAnyanyAni saMyAti navAni dehI | ..22.. | ||
| nEnaM Cindanti SastrARi nEnaM dahati pAvakaH | . | na cEnaM kledayantyApo na Sozayati mArutaH | ..23.. |
| acCedyo'yamadAhyo'yamakledyo'Sozya eva ca | . | nityaH sarvagataH sTARuracalo'yaM sanAtanaH | ..24.. |
| avyakto'yamacintyo'yamavikAryo'yamucyate | . | tasmAdevaM viditvEnaM nAnuSocitumarhasi | ..25.. |
| aTa cEnaM nityajAtaM nityaM vA manyase mftam | . | taTApi tvaM mahAbAho nEvaM Socitumarhasi | ..26.. |
| jAtasya hi Druvo mftyurDruvaM janma mftasya ca | . | tasmAdaparihArye'rTe na tvaM Socitumarhasi | ..27.. |
| avyaktAdIni BUtAni vyaktamaDyAni BArata | . | avyaktaniDanAnyeva tatra kA paridevanA | ..28.. |
| AScaryavatpaSyati kaScidenamAScaryavadvadati taTEva cAnyaH | . | ||
| AScaryavaccEnamanyaH SfRoti SrutvApyenaM veda na cEva kaScit | ..29.. | ||
| dehI nityamavaDyo'yaM dehe sarvasya BArata | . | tasmAtsarvARi BUtAni na tvaM Socitumarhasi | ..30.. |
| svaDarmamapi cAvekzya na vikampitumarhasi | . | DarmyAdDi yudDAcCreyo'nyatkzatriyasya na vidyate | ..31.. |
| yadfcCayA copapannaM svargadvAramapAvftam | . | suKinaH kzatriyAH pArTa laBante yudDamIdfSam | ..32.. |
| aTa cettvamimaM DarmyaM saMgrAmaM na karizyasi | . | tataH svaDarmaM kIrtiM ca hitvA pApamavApsyasi | ..33.. |
| akIrtiM cApi BUtAni kaTayizyanti te'vyayAm | . | saMBAvitasya cAkIrtirmaraRAdatiricyate | ..34.. |
| BayAdraRAduparataM maMsyante tvAM mahAraTAH | . | yezAM ca tvaM bahumato BUtvA yAsyasi lAGavam | ..35.. |
| avAcyavAdAMSca bahUnvadizyanti tavAhitAH | . | nindantastava sAmarTyaM tato duHKataraM nu kim | ..36.. |
| hato vA prApsyasi svargaM jitvA vA Bokzyase mahIm | . | tasmAduttizWa kOnteya yudDAya kftaniScayaH | ..37.. |
| suKaduHKe same kftvA lABAlABO jayAjayO | . | tato yudDAya yujyasva nEvaM pApamavApsyasi | ..38.. |
| ezA te'BihitA sANKye budDiryoge tvimAM SfRu | . | budDyA yukto yayA pArTa karmabanDaM prahAsyasi | ..39.. |
| nehABikramanASo'sti pratyavAyo na vidyate | . | svalpamapyasya Darmasya trAyate mahato BayAt | ..40.. |
| vyavasAyAtmikA budDirekeha kurunandana | . | bahuSAKA hyanantASca budDayo'vyavasAyinAm | ..41.. |
| yAmimAM puzpitAM vAcaM pravadantyavipaScitaH | . | vedavAdaratAH pArTa nAnyadastIti vAdinaH | ..42.. |
| kAmAtmAnaH svargaparA janmakarmaPalapradAm | . | kriyAviSezabahulAM BogESvaryagatiM prati | ..43.. |
| BogESvaryaprasaktAnAM tayApahftacetasAm | . | vyavasAyAtmikA budDiH samADO na viDIyate | ..44.. |
| trEguRyavizayA vedA nistrEguRyo BavArjuna | . | nirdvandvo nityasattvasTo niryogakzema AtmavAn | ..45.. |
| yAvAnarTa udapAne sarvataH saMplutodake | . | tAvAnsarvezu vedezu brAhmaRasya vijAnataH | ..46.. |
| karmaRyevADikAraste mA Palezu kadAcana | . | mA karmaPalaheturBUrmA te saNgo'stvakarmaRi | ..47.. |
| yogasTaH kuru karmARi saNgaM tyaktvA DanaMjaya | . | sidDyasidDyoH samo BUtvA samatvaM yoga ucyate | ..48.. |
| dUreRa hyavaraM karma budDiyogAdDanaMjaya | . | budDO SaraRamanvicCa kfpaRAH PalahetavaH | ..49.. |
| budDiyukto jahAtIha uBe sukftaduzkfte | . | tasmAdyogAya yujyasva yogaH karmasu kOSalam | ..50.. |
| karmajaM budDiyuktA hi PalaM tyaktvA manIziRaH | . | janmabanDavinirmuktAH padaM gacCantyanAmayam | ..51.. |
| yadA te mohakalilaM budDirvyatitarizyati | . | tadA gantAsi nirvedaM Srotavyasya Srutasya ca | ..52.. |
| SrutivipratipannA te yadA sTAsyati niScalA | . | samADAvacalA budDistadA yogamavApsyasi | ..53.. |
| arjuna uvAca . | |||
| sTitaprajYasya kA BAzA samADisTasya keSava | . | sTitaDIH kiM praBAzeta kimAsIta vrajeta kim | ..54.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| prajahAti yadA kAmAnsarvAnpArTa manogatAn | . | AtmanyevAtmanA tuzwaH sTitaprajYastadocyate | ..55.. |
| duHKezvanudvignamanAH suKezu vigataspfhaH | . | vItarAgaBayakroDaH sTitaDIrmunirucyate | ..56.. |
| yaH sarvatrAnaBisnehastattatprApya SuBASuBam | . | nABinandati na dvezwi tasya prajYA pratizWitA | ..57.. |
| yadA saMharate cAyaM kUrmo'NgAnIva sarvaSaH | . | indriyARIndriyArTeByastasya prajYA pratizWitA | ..58.. |
| vizayA vinivartante nirAhArasya dehinaH | . | rasavarjaM raso'pyasya paraM dfzwvA nivartate | ..59.. |
| yatato hyapi kOnteya puruzasya vipaScitaH | . | indriyARi pramATIni haranti prasaBaM manaH | ..60.. |
| tAni sarvARi saMyamya yukta AsIta matparaH | . | vaSe hi yasyendriyARi tasya prajYA pratizWitA | ..61.. |
| DyAyato vizayAnpuMsaH saNgastezUpajAyate | . | saNgAtsaMjAyate kAmaH kAmAtkroDo'BijAyate | ..62.. |
| kroDAdBavati saMmohaH saMmohAtsmftiviBramaH | . | smftiBraMSAdbudDinASo budDinASAtpraRaSyati | ..63.. |
| rAgadvezavimuktEstu vizayAnindriyEScaran | . | AtmavaSyErviDeyAtmA prasAdamaDigacCati | ..64.. |
| prasAde sarvaduHKAnAM hAnirasyopajAyate | . | prasannacetaso hyASu budDiH paryavatizWate | ..65.. |
| nAsti budDirayuktasya na cAyuktasya BAvanA | . | na cABAvayataH SAntiraSAntasya kutaH suKam | ..66.. |
| indriyARAM hi caratAM yanmano'nuviDIyate | . | tadasya harati prajYAM vAyurnAvamivAmBasi | ..67.. |
| tasmAdyasya mahAbAho nigfhItAni sarvaSaH | . | indriyARIndriyArTeByastasya prajYA pratizWitA | ..68.. |
| yA niSA sarvaBUtAnAM tasyAM jAgarti saMyamI | . | yasyAM jAgrati BUtAni sA niSA paSyato muneH | ..69.. |
| ApUryamARamacalapratizWaM samudramApaH praviSanti yadvat | . | ||
| tadvatkAmA yaM praviSanti sarve sa SAntimApnoti na kAmakAmI | ..70.. | ||
| vihAya kAmAnyaH sarvAnpumAMScarati niHspfhaH | . | nirmamo nirahaMkAraH sa SAntimaDigacCati | ..71.. |
| ezA brAhmI sTitiH pArTa nEnAM prApya vimuhyati | . | sTitvAsyAmantakAle'pi brahmanirvARamfcCati | ..72.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
sAMKyayogo nAma dvitIyo'DyAyaH ..2..
↖
| arjuna uvAca . | |||
| jyAyasI cetkarmaRaste matA budDirjanArdana | . | tatkiM karmaRi Gore mAM niyojayasi keSava | ..1.. |
| vyAmiSreReva vAkyena budDiM mohayasIva me | . | tadekaM vada niScitya yena Sreyo'hamApnuyAm | ..2.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| loke'smindviviDA nizWA purA proktA mayAnaGa | . | jYAnayogena sAMKyAnAM karmayogena yoginAm | ..3.. |
| na karmaRAmanAramBAnnEzkarmyaM puruzo'Snute | . | na ca saMnyasanAdeva sidDiM samaDigacCati | ..4.. |
| na hi kaScitkzaRamapi jAtu tizWatyakarmakft | . | kAryate hyavaSaH karma sarvaH prakftijErguREH | ..5.. |
| karmendriyARi saMyamya ya Aste manasA smaran | . | indriyArTAnvimUQAtmA miTyAcAraH sa ucyate | ..6.. |
| yastvindriyARi manasA niyamyAraBate'rjuna | . | karmendriyEH karmayogamasaktaH sa viSizyate | ..7.. |
| niyataM kuru karma tvaM karma jyAyo hyakarmaRaH | . | SarIrayAtrApi ca te na prasidDyedakarmaRaH | ..8.. |
| yajYArTAtkarmaRo'nyatra loko'yaM karmabanDanaH | . | tadarTaM karma kOnteya muktasaNgaH samAcara | ..9.. |
| sahayajYAH prajAH sfzwvA purovAca prajApatiH | . | anena prasavizyaDvameza vo'stvizwakAmaDuk | ..10.. |
| devAnBAvayatAnena te devA BAvayantu vaH | . | parasparaM BAvayantaH SreyaH paramavApsyaTa | ..11.. |
| izwAnBogAnhi vo devA dAsyante yajYaBAvitAH | . | tErdattAnapradAyEByo yo BuNkte stena eva saH | ..12.. |
| yajYaSizwASinaH santo mucyante sarvakilbizEH | . | BuYjate te tvaGaM pApA ye pacantyAtmakAraRAt | ..13.. |
| annAdBavanti BUtAni parjanyAdannasaMBavaH | . | yajYAdBavati parjanyo yajYaH karmasamudBavaH | ..14.. |
| karma brahmodBavaM vidDi brahmAkzarasamudBavam | . | tasmAtsarvagataM brahma nityaM yajYe pratizWitam | ..15.. |
| evaM pravartitaM cakraM nAnuvartayatIha yaH | . | aGAyurindriyArAmo moGaM pArTa sa jIvati | ..16.. |
| yastvAtmaratireva syAdAtmatfptaSca mAnavaH | . | Atmanyeva ca saMtuzwastasya kAryaM na vidyate | ..17.. |
| nEva tasya kftenArTo nAkfteneha kaScana | . | na cAsya sarvaBUtezu kaScidarTavyapASrayaH | ..18.. |
| tasmAdasaktaH satataM kAryaM karma samAcara | . | asakto hyAcarankarma paramApnoti pUruzaH | ..19.. |
| karmaREva hi saMsidDimAsTitA janakAdayaH | . | lokasaMgrahamevApi saMpaSyankartumarhasi | ..20.. |
| yadyadAcarati SrezWastattadevetaro janaH | . | sa yatpramARaM kurute lokastadanuvartate | ..21.. |
| na me pArTAsti kartavyaM trizu lokezu kiMcana | . | nAnavAptamavAptavyaM varta eva ca karmaRi | ..22.. |
| yadi hyahaM na varteyaM jAtu karmaRyatandritaH | . | mama vartmAnuvartante manuzyAH pArTa sarvaSaH | ..23.. |
| utsIdeyurime lokA na kuryAM karma cedaham | . | saMkarasya ca kartA syAmupahanyAmimAH prajAH | ..24.. |
| saktAH karmaRyavidvAMso yaTA kurvanti BArata | . | kuryAdvidvAMstaTAsaktaScikIrzurlokasaMgraham | ..25.. |
| na budDiBedaM janayedajYAnAM karmasaNginAm | . | jozayetsarvakarmARi vidvAnyuktaH samAcaran | ..26.. |
| prakfteH kriyamARAni guREH karmARi sarvaSaH | . | ahaMkAravimUQAtmA kartAhamiti manyate | ..27.. |
| tattvavittu mahAbAho guRakarmaviBAgayoH | . | guRA guRezu vartanta iti matvA na sajjate | ..28.. |
| prakfterguRasaMmUQAH sajjante guRakarmasu | . | tAnakftsnavido mandAnkftsnavinna vicAlayet | ..29.. |
| mayi sarvARi karmARi saMnyasyADyAtmacetasA | . | nirASIrnirmamo BUtvA yuDyasva vigatajvaraH | ..30.. |
| ye me matamidaM nityamanutizWanti mAnavAH | . | SradDAvanto'nasUyanto mucyante te'pi karmaBiH | ..31.. |
| ye tvetadaByasUyanto nAnutizWanti me matam | . | sarvajYAnavimUQAMstAnvidDi nazwAnacetasaH | ..32.. |
| sadfSaM cezwate svasyAH prakfterjYAnavAnapi | . | prakftiM yAnti BUtAni nigrahaH kiM karizyati | ..33.. |
| indriyasyendriyasyArTe rAgadvezO vyavasTitO | . | tayorna vaSamAgacCettO hyasya paripanTinO | ..34.. |
| SreyAnsvaDarmo viguRaH paraDarmAtsvanuzWitAt | . | svaDarme niDanaM SreyaH paraDarmo BayAvahaH | ..35.. |
| arjuna uvAca . | |||
| aTa kena prayukto'yaM pApaM carati pUruzaH | . | anicCannapi vArzReya balAdiva niyojitaH | ..36.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| kAma eza kroDa eza rajoguRasamudBavaH | . | mahASano mahApApmA vidDyenamiha vEriRam | ..37.. |
| DUmenAvriyate vahniryaTAdarSo malena ca | . | yaTolbenAvfto garBastaTA tenedamAvftam | ..38.. |
| AvftaM jYAnametena jYAnino nityavEriRA | . | kAmarUpeRa kOnteya duzpUreRAnalena ca | ..39.. |
| indriyARi mano budDirasyADizWAnamucyate | . | etErvimohayatyeza jYAnamAvftya dehinam | ..40.. |
| tasmAttvamindriyARyAdO niyamya BaratarzaBa | . | pApmAnaM prajahi hyenaM jYAnavijYAnanASanam | ..41.. |
| indriyARi parARyAhurindriyeByaH paraM manaH | . | manasastu parA budDiryo budDeH paratastu saH | ..42.. |
| evaM budDeH paraM budDvA saMstaByAtmAnamAtmanA | . | jahi SatruM mahAbAho kAmarUpaM durAsadam | ..43.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
karmayogo nAma tftIyo'DyAyaH ..3..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| imaM vivasvate yogaM proktavAnahamavyayam | . | vivasvAnmanave prAha manurikzvAkave'bravIt | ..1.. |
| evaM paraMparAprAptamimaM rAjarzayo viduH | . | sa kAleneha mahatA yogo nazwaH paraMtapa | ..2.. |
| sa evAyaM mayA te'dya yogaH proktaH purAtanaH | . | Bakto'si me saKA ceti rahasyaM hyetaduttamam | ..3.. |
| arjuna uvAca . | |||
| aparaM Bavato janma paraM janma vivasvataH | . | kaTametadvijAnIyAM tvamAdO proktavAniti | ..4.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| bahUni me vyatItAni janmAni tava cArjuna | . | tAnyahaM veda sarvARi na tvaM vetTa paraMtapa | ..5.. |
| ajo'pi sannavyayAtmA BUtAnAmISvaro'pi san | . | prakftiM svAmaDizWAya saMBavAmyAtmamAyayA | ..6.. |
| yadA yadA hi Darmasya glAnirBavati BArata | . | aByutTAnamaDarmasya tadAtmAnaM sfjAmyaham | ..7.. |
| paritrARAya sADUnAM vinASAya ca duzkftAm | . | DarmasaMsTApanArTAya saMBavAmi yuge yuge | ..8.. |
| janma karma ca me divyamevaM yo vetti tattvataH | . | tyaktvA dehaM punarjanma nEti mAmeti so'rjuna | ..9.. |
| vItarAgaBayakroDA manmayA mAmupASritAH | . | bahavo jYAnatapasA pUtA madBAvamAgatAH | ..10.. |
| ye yaTA mAM prapadyante tAMstaTEva BajAmyaham | . | mama vartmAnuvartante manuzyAH pArTa sarvaSaH | ..11.. |
| kANkzantaH karmaRAM sidDiM yajanta iha devatAH | . | kzipraM hi mAnuze loke sidDirBavati karmajA | ..12.. |
| cAturvarRyaM mayA sfzwaM guRakarmaviBAgaSaH | . | tasya kartAramapi mAM vidDyakartAramavyayam | ..13.. |
| na mAM karmARi limpanti na me karmaPale spfhA | . | iti mAM yo'BijAnAti karmaBirna sa baDyate | ..14.. |
| evaM jYAtvA kftaM karma pUrvErapi mumukzuBiH | . | kuru karmEva tasmAttvaM pUrvEH pUrvataraM kftam | ..15.. |
| kiM karma kimakarmeti kavayo'pyatra mohitAH | . | tatte karma pravakzyAmi yajjYAtvA mokzyase'SuBAt | ..16.. |
| karmaRo hyapi bodDavyaM bodDavyaM ca vikarmaRaH | . | akarmaRaSca bodDavyaM gahanA karmaRo gatiH | ..17.. |
| karmaRyakarma yaH paSyedakarmaRi ca karma yaH | . | sa budDimAnmanuzyezu sa yuktaH kftsnakarmakft | ..18.. |
| yasya sarve samAramBAH kAmasaMkalpavarjitAH | . | jYAnAgnidagDakarmARaM tamAhuH paRqitaM buDAH | ..19.. |
| tyaktvA karmaPalAsaNgaM nityatfpto nirASrayaH | . | karmaRyaBipravftto'pi nEva kiMcitkaroti saH | ..20.. |
| nirASIryatacittAtmA tyaktasarvaparigrahaH | . | SArIraM kevalaM karma kurvannApnoti kilbizam | ..21.. |
| yadfcCAlABasaMtuzwo dvandvAtIto vimatsaraH | . | samaH sidDAvasidDO ca kftvApi na nibaDyate | ..22.. |
| gatasaNgasya muktasya jYAnAvasTitacetasaH | . | yajYAyAcarataH karma samagraM pravilIyate | ..23.. |
| brahmArpaRaM brahma havirbrahmAgnO brahmaRA hutam | . | brahmEva tena gantavyaM brahmakarmasamADinA | ..24.. |
| dEvamevApare yajYaM yoginaH paryupAsate | . | brahmAgnAvapare yajYaM yajYenEvopajuhvati | ..25.. |
| SrotrAdInIndriyARyanye saMyamAgnizu juhvati | . | SabdAdInvizayAnanya indriyAgnizu juhvati | ..26.. |
| sarvARIndriyakarmARi prARakarmARi cApare | . | AtmasaMyamayogAgnO juhvati jYAnadIpite | ..27.. |
| dravyayajYAstapoyajYA yogayajYAstaTApare | . | svADyAyajYAnayajYASca yatayaH saMSitavratAH | ..28.. |
| apAne juhvati prARaM prARe'pAnaM taTApare | . | prARApAnagatI rudDvA prARAyAmaparAyaRAH | ..29.. |
| apare niyatAhArAH prARAnprARezu juhvati | . | sarve'pyete yajYavido yajYakzapitakalmazAH | ..30.. |
| yajYaSizwAmftaBujo yAnti brahma sanAtanam | . | nAyaM loko'styayajYasya kuto'nyaH kurusattama | ..31.. |
| evaM bahuviDA yajYA vitatA brahmaRo muKe | . | karmajAnvidDi tAnsarvAnevaM jYAtvA vimokzyase | ..32.. |
| SreyAndravyamayAdyajYAjjYAnayajYaH paraMtapa | . | sarvaM karmAKilaM pArTa jYAne parisamApyate | ..33.. |
| tadvidDi praRipAtena paripraSnena sevayA | . | upadekzyanti te jYAnaM jYAninastattvadarSinaH | ..34.. |
| yajjYAtvA na punarmohamevaM yAsyasi pARqava | . | yena BUtAnyaSezeRa drakzyasyAtmanyaTo mayi | ..35.. |
| api cedasi pApeByaH sarveByaH pApakfttamaH | . | sarvaM jYAnaplavenEva vfjinaM saMtarizyasi | ..36.. |
| yaTEDAMsi samidDo'gnirBasmasAtkurute'rjuna | . | jYAnAgniH sarvakarmARi BasmasAtkurute taTA | ..37.. |
| na hi jYAnena sadfSaM pavitramiha vidyate | . | tatsvayaM yogasaMsidDaH kAlenAtmani vindati | ..38.. |
| SradDAvAMllaBate jYAnaM tatparaH saMyatendriyaH | . | jYAnaM labDvA parAM SAntimacireRADigacCati | ..39.. |
| ajYaScASraddaDAnaSca saMSayAtmA vinaSyati | . | nAyaM loko'sti na paro na suKaM saMSayAtmanaH | ..40.. |
| yogasaMnyastakarmARaM jYAnasaMCinnasaMSayam | . | AtmavantaM na karmARi nibaDnanti DanaMjaya | ..41.. |
| tasmAdajYAnasaMBUtaM hftsTaM jYAnAsinAtmanaH | . | CittvEnaM saMSayaM yogamAtizWottizWa BArata | ..42.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
jYAnakarmasaMnyAsayogo nAma caturTo'DyAyaH ..4..
↖
| arjuna uvAca . | |||
| saMnyAsaM karmaRAM kfzRa punaryogaM ca SaMsasi | . | yacCreya etayorekaM tanme brUhi suniScitam | ..1.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| saMnyAsaH karmayogaSca niHSreyasakarAvuBO | . | tayostu karmasaMnyAsAtkarmayogo viSizyate | ..2.. |
| jYeyaH sa nityasaMnyAsI yo na dvezwi na kANkzati | . | nirdvandvo hi mahAbAho suKaM banDAtpramucyate | ..3.. |
| sAMKyayogO pfTagbAlAH pravadanti na paRqitAH | . | ekamapyAsTitaH samyaguBayorvindate Palam | ..4.. |
| yatsAMKyEH prApyate sTAnaM tadyogErapi gamyate | . | ekaM sAMKyaM ca yogaM ca yaH paSyati sa paSyati | ..5.. |
| saMnyAsastu mahAbAho duHKamAptumayogataH | . | yogayukto munirbrahma nacireRADigacCati | ..6.. |
| yogayukto viSudDAtmA vijitAtmA jitendriyaH | . | sarvaBUtAtmaBUtAtmA kurvannapi na lipyate | ..7.. |
| nEva kiMcitkaromIti yukto manyeta tattvavit | . | paSyaYSfRvanspfSaYjiGrannaSnangacCansvapaYSvasan | ..8.. |
| pralapanvisfjangfhRannunmizannimizannapi | . | indriyARIndriyArTezu vartanta iti DArayan | ..9.. |
| brahmaRyADAya karmARi saNgaM tyaktvA karoti yaH | . | lipyate na sa pApena padmapatramivAmBasA | ..10.. |
| kAyena manasA budDyA kevalErindriyErapi | . | yoginaH karma kurvanti saNgaM tyaktvAtmaSudDaye | ..11.. |
| yuktaH karmaPalaM tyaktvA SAntimApnoti nEzWikIm | . | ayuktaH kAmakAreRa Pale sakto nibaDyate | ..12.. |
| sarvakarmARi manasA saMnyasyAste suKaM vaSI | . | navadvAre pure dehI nEva kurvanna kArayan | ..13.. |
| na kartftvaM na karmARi lokasya sfjati praBuH | . | na karmaPalasaMyogaM svaBAvastu pravartate | ..14.. |
| nAdatte kasyacitpApaM na cEva sukftaM viBuH | . | ajYAnenAvftaM jYAnaM tena muhyanti jantavaH | ..15.. |
| jYAnena tu tadajYAnaM yezAM nASitamAtmanaH | . | tezAmAdityavajjYAnaM prakASayati tatparam | ..16.. |
| tadbudDayastadAtmAnastannizWAstatparAyaRAH | . | gacCantyapunarAvfttiM jYAnanirDUtakalmazAH | ..17.. |
| vidyAvinayasaMpanne brAhmaRe gavi hastini | . | Suni cEva SvapAke ca paRqitAH samadarSinaH | ..18.. |
| ihEva tErjitaH sargo yezAM sAmye sTitaM manaH | . | nirdozaM hi samaM brahma tasmAdbrahmaRi te sTitAH | ..19.. |
| na prahfzyetpriyaM prApya nodvijetprApya cApriyam | . | sTirabudDirasaMmUQo brahmavidbrahmaRi sTitaH | ..20.. |
| bAhyasparSezvasaktAtmA vindatyAtmani yatsuKam | . | sa brahmayogayuktAtmA suKamakzayamaSnute | ..21.. |
| ye hi saMsparSajA BogA duHKayonaya eva te | . | AdyantavantaH kOnteya na tezu ramate buDaH | ..22.. |
| SaknotIhEva yaH soQuM prAkSarIravimokzaRAt | . | kAmakroDodBavaM vegaM sa yuktaH sa suKI naraH | ..23.. |
| yo'ntaHsuKo'ntarArAmastaTAntarjyotireva yaH | . | sa yogI brahmanirvARaM brahmaBUto'DigacCati | ..24.. |
| laBante brahmanirvARamfzayaH kzIRakalmazAH | . | CinnadvEDA yatAtmAnaH sarvaBUtahite ratAH | ..25.. |
| kAmakroDaviyuktAnAM yatInAM yatacetasAm | . | aBito brahmanirvARaM vartate viditAtmanAm | ..26.. |
| sparSAnkftvA bahirbAhyAMScakzuScEvAntare BruvoH | . | prARApAnO samO kftvA nAsAByantaracAriRO | ..27.. |
| yatendriyamanobudDirmunirmokzaparAyaRaH | . | vigatecCABayakroDo yaH sadA mukta eva saH | ..28.. |
| BoktAraM yajYatapasAM sarvalokamaheSvaram | . | suhfdaM sarvaBUtAnAM jYAtvA mAM SAntimfcCati | ..29.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
karmasaMnyAsayogo nAma paYcamo'DyAyaH ..5..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| anASritaH karmaPalaM kAryaM karma karoti yaH | . | sa saMnyAsI ca yogI ca na niragnirna cAkriyaH | ..1.. |
| yaM saMnyAsamiti prAhuryogaM taM vidDi pARqava | . | na hyasaMnyastasaMkalpo yogI Bavati kaScana | ..2.. |
| ArurukzormuneryogaM karma kAraRamucyate | . | yogArUQasya tasyEva SamaH kAraRamucyate | ..3.. |
| yadA hi nendriyArTezu na karmasvanuzajjate | . | sarvasaMkalpasaMnyAsI yogArUQastadocyate | ..4.. |
| udDaredAtmanAtmAnaM nAtmAnamavasAdayet | . | AtmEva hyAtmano banDurAtmEva ripurAtmanaH | ..5.. |
| banDurAtmAtmanastasya yenAtmEvAtmanA jitaH | . | anAtmanastu Satrutve vartetAtmEva Satruvat | ..6.. |
| jitAtmanaH praSAntasya paramAtmA samAhitaH | . | SItozRasuKaduHKezu taTA mAnApamAnayoH | ..7.. |
| jYAnavijYAnatfptAtmA kUwasTo vijitendriyaH | . | yukta ityucyate yogI samalozwASmakAYcanaH | ..8.. |
| suhfnmitrAryudAsInamaDyasTadvezyabanDuzu | . | sADuzvapi ca pApezu samabudDirviSizyate | ..9.. |
| yogI yuYjIta satatamAtmAnaM rahasi sTitaH | . | ekAkI yatacittAtmA nirASIraparigrahaH | ..10.. |
| SucO deSe pratizWApya sTiramAsanamAtmanaH | . | nAtyucCritaM nAtinIcaM cElAjinakuSottaram | ..11.. |
| tatrEkAgraM manaH kftvA yatacittendriyakriyAH | . | upaviSyAsane yuYjyAdyogamAtmaviSudDaye | ..12.. |
| samaM kAyaSirogrIvaM DArayannacalaM sTiraH | . | saMprekzya nAsikAgraM svaM diSaScAnavalokayan | ..13.. |
| praSAntAtmA vigataBIrbrahmacArivrate sTitaH | . | manaH saMyamya maccitto yukta AsIta matparaH | ..14.. |
| yuYjannevaM sadAtmAnaM yogI niyatamAnasaH | . | SAntiM nirvARaparamAM matsaMsTAmaDigacCati | ..15.. |
| nAtyaSnatastu yogo'sti na cEkAntamanaSnataH | . | na cAtisvapnaSIlasya jAgrato nEva cArjuna | ..16.. |
| yuktAhAravihArasya yuktacezwasya karmasu | . | yuktasvapnAvaboDasya yogo Bavati duHKahA | ..17.. |
| yadA viniyataM cittamAtmanyevAvatizWate | . | niHspfhaH sarvakAmeByo yukta ityucyate tadA | ..18.. |
| yaTA dIpo nivAtasTo neNgate sopamA smftA | . | yogino yatacittasya yuYjato yogamAtmanaH | ..19.. |
| yatroparamate cittaM nirudDaM yogasevayA | . | yatra cEvAtmanAtmAnaM paSyannAtmani tuzyati | ..20.. |
| suKamAtyantikaM yattadbudDigrAhyamatIndriyam | . | vetti yatra na cEvAyaM sTitaScalati tattvataH | ..21.. |
| yaM labDvA cAparaM lABaM manyate nADikaM tataH | . | yasminsTito na duHKena guruRApi vicAlyate | ..22.. |
| taM vidyAdduHKasaMyogaviyogaM yogasaMjYitam | . | sa niScayena yoktavyo yogo'nirviRRacetasA | ..23.. |
| saMkalpapraBavAnkAmAMstyaktvA sarvAnaSezataH | . | manasEvendriyagrAmaM viniyamya samantataH | ..24.. |
| SanEH SanEruparamedbudDyA DftigfhItayA | . | AtmasaMsTaM manaH kftvA na kiMcidapi cintayet | ..25.. |
| yato yato niScarati manaScaYcalamasTiram | . | tatastato niyamyEtadAtmanyeva vaSaM nayet | ..26.. |
| praSAntamanasaM hyenaM yoginaM suKamuttamam | . | upEti SAntarajasaM brahmaBUtamakalmazam | ..27.. |
| yuYjannevaM sadAtmAnaM yogI vigatakalmazaH | . | suKena brahmasaMsparSamatyantaM suKamaSnute | ..28.. |
| sarvaBUtasTamAtmAnaM sarvaBUtAni cAtmani | . | Ikzate yogayuktAtmA sarvatra samadarSanaH | ..29.. |
| yo mAM paSyati sarvatra sarvaM ca mayi paSyati | . | tasyAhaM na praRaSyAmi sa ca me na praRaSyati | ..30.. |
| sarvaBUtasTitaM yo mAM BajatyekatvamAsTitaH | . | sarvaTA vartamAno'pi sa yogI mayi vartate | ..31.. |
| AtmOpamyena sarvatra samaM paSyati yo'rjuna | . | suKaM vA yadi vA duHKaM sa yogI paramo mataH | ..32.. |
| arjuna uvAca . | |||
| yo'yaM yogastvayA proktaH sAmyena maDusUdana | . | etasyAhaM na paSyAmi caYcalatvAtsTitiM sTirAm | ..33.. |
| caYcalaM hi manaH kfzRa pramATi balavaddfQam | . | tasyAhaM nigrahaM manye vAyoriva suduzkaram | ..34.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| asaMSayaM mahAbAho mano durnigrahaM calam | . | aByAsena tu kOnteya vErAgyeRa ca gfhyate | ..35.. |
| asaMyatAtmanA yogo duzprApa iti me matiH | . | vaSyAtmanA tu yatatA Sakyo'vAptumupAyataH | ..36.. |
| arjuna uvAca . | |||
| ayatiH SradDayopeto yogAccalitamAnasaH | . | aprApya yogasaMsidDiM kAM gatiM kfzRa gacCati | ..37.. |
| kaccinnoBayaviBrazwaSCinnABramiva naSyati | . | apratizWo mahAbAho vimUQo brahmaRaH paTi | ..38.. |
| etanme saMSayaM kfzRa CettumarhasyaSezataH | . | tvadanyaH saMSayasyAsya CettA na hyupapadyate | ..39.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| pArTa nEveha nAmutra vinASastasya vidyate | . | na hi kalyARakftkaSciddurgatiM tAta gacCati | ..40.. |
| prApya puRyakftAM lokAnuzitvA SASvatIH samAH | . | SucInAM SrImatAM gehe yogaBrazwo'BijAyate | ..41.. |
| aTavA yoginAmeva kule Bavati DImatAm | . | etadDi durlaBataraM loke janma yadIdfSam | ..42.. |
| tatra taM budDisaMyogaM laBate pOrvadehikam | . | yatate ca tato BUyaH saMsidDO kurunandana | ..43.. |
| pUrvAByAsena tenEva hriyate hyavaSo'pi saH | . | jijYAsurapi yogasya SabdabrahmAtivartate | ..44.. |
| prayatnAdyatamAnastu yogI saMSudDakilbizaH | . | anekajanmasaMsidDastato yAti parAM gatim | ..45.. |
| tapasviByo'Diko yogI jYAniByo'pi mato'DikaH | . | karmiByaScADiko yogI tasmAdyogI BavArjuna | ..46.. |
| yoginAmapi sarvezAM madgatenAntarAtmanA | . | SradDAvAnBajate yo mAM sa me yuktatamo mataH | ..47.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
AtmasaMyamayogo nAma zazWo'DyAyaH ..6..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| mayyAsaktamanAH pArTa yogaM yuYjanmadASrayaH | . | asaMSayaM samagraM mAM yaTA jYAsyasi tacCfRu | ..1.. |
| jYAnaM te'haM savijYAnamidaM vakzyAmyaSezataH | . | yajjYAtvA neha BUyo'nyajjYAtavyamavaSizyate | ..2.. |
| manuzyARAM sahasrezu kaScidyatati sidDaye | . | yatatAmapi sidDAnAM kaScinmAM vetti tattvataH | ..3.. |
| BUmirApo'nalo vAyuH KaM mano budDireva ca | . | ahaMkAra itIyaM me BinnA prakftirazwaDA | ..4.. |
| apareyamitastvanyAM prakftiM vidDi me parAm | . | jIvaBUtAM mahAbAho yayedaM DAryate jagat | ..5.. |
| etadyonIni BUtAni sarvARItyupaDAraya | . | ahaM kftsnasya jagataH praBavaH pralayastaTA | ..6.. |
| mattaH parataraM nAnyatkiMcidasti DanaMjaya | . | mayi sarvamidaM protaM sUtre maRigaRA iva | ..7.. |
| raso'hamapsu kOnteya praBAsmi SaSisUryayoH | . | praRavaH sarvavedezu SabdaH Ke pOruzaM nfzu | ..8.. |
| puRyo ganDaH pfTivyAM ca tejaScAsmi viBAvasO | . | jIvanaM sarvaBUtezu tapaScAsmi tapasvizu | ..9.. |
| bIjaM mAM sarvaBUtAnAM vidDi pArTa sanAtanam | . | budDirbudDimatAmasmi tejastejasvinAmaham | ..10.. |
| balaM balavatAM cAhaM kAmarAgavivarjitam | . | DarmAvirudDo BUtezu kAmo'smi BaratarzaBa | ..11.. |
| ye cEva sAttvikA BAvA rAjasAstAmasASca ye | . | matta eveti tAnvidDi na tvahaM tezu te mayi | ..12.. |
| triBirguRamayErBAvEreBiH sarvamidaM jagat | . | mohitaM nABijAnAti mAmeByaH paramavyayam | ..13.. |
| dEvI hyezA guRamayI mama mAyA duratyayA | . | mAmeva ye prapadyante mAyAmetAM taranti te | ..14.. |
| na mAM duzkftino mUQAH prapadyante narADamAH | . | mAyayApahftajYAnA AsuraM BAvamASritAH | ..15.. |
| caturviDA Bajante mAM janAH sukftino'rjuna | . | Arto jijYAsurarTArTI jYAnI ca BaratarzaBa | ..16.. |
| tezAM jYAnI nityayukta ekaBaktirviSizyate | . | priyo hi jYAnino'tyarTamahaM sa ca mama priyaH | ..17.. |
| udArAH sarva evEte jYAnI tvAtmEva me matam | . | AsTitaH sa hi yuktAtmA mAmevAnuttamAM gatim | ..18.. |
| bahUnAM janmanAmante jYAnavAnmAM prapadyate | . | vAsudevaH sarvamiti sa mahAtmA sudurlaBaH | ..19.. |
| kAmEstEstErhftajYAnAH prapadyante'nyadevatAH | . | taM taM niyamamAsTAya prakftyA niyatAH svayA | ..20.. |
| yo yo yAM yAM tanuM BaktaH SradDayArcitumicCati | . | tasya tasyAcalAM SradDAM tAmeva vidaDAmyaham | ..21.. |
| sa tayA SradDayA yuktastasyArADanamIhate | . | laBate ca tataH kAmAnmayEva vihitAnhi tAn | ..22.. |
| antavattu PalaM tezAM tadBavatyalpameDasAm | . | devAndevayajo yAnti madBaktA yAnti mAmapi | ..23.. |
| avyaktaM vyaktimApannaM manyante mAmabudDayaH | . | paraM BAvamajAnanto mamAvyayamanuttamam | ..24.. |
| nAhaM prakASaH sarvasya yogamAyAsamAvftaH | . | mUQo'yaM nABijAnAti loko mAmajamavyayam | ..25.. |
| vedAhaM samatItAni vartamAnAni cArjuna | . | BavizyARi ca BUtAni mAM tu veda na kaScana | ..26.. |
| icCAdvezasamutTena dvandvamohena BArata | . | sarvaBUtAni saMmohaM sarge yAnti paraMtapa | ..27.. |
| yezAM tvantagataM pApaM janAnAM puRyakarmaRAm | . | te dvandvamohanirmuktA Bajante mAM dfQavratAH | ..28.. |
| jarAmaraRamokzAya mAmASritya yatanti ye | . | te brahma tadviduH kftsnamaDyAtmaM karma cAKilam | ..29.. |
| sADiBUtADidEvaM mAM sADiyajYaM ca ye viduH | . | prayARakAle'pi ca mAM te viduryuktacetasaH | ..30.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
jYAnavijYAnayogo nAma saptamo'DyAyaH ..7..
↖
| arjuna uvAca . | |||
| kiM tadbrahma kimaDyAtmaM kiM karma puruzottama | . | aDiBUtaM ca kiM proktamaDidEvaM kimucyate | ..1.. |
| aDiyajYaH kaTaM ko'tra dehe'sminmaDusUdana | . | prayARakAle ca kaTaM jYeyo'si niyatAtmaBiH | ..2.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| akzaraM brahma paramaM svaBAvo'DyAtmamucyate | . | BUtaBAvodBavakaro visargaH karmasaMjYitaH | ..3.. |
| aDiBUtaM kzaro BAvaH puruzaScADidEvatam | . | aDiyajYo'hamevAtra dehe dehaBftAM vara | ..4.. |
| antakAle ca mAmeva smaranmuktvA kalevaram | . | yaH prayAti sa madBAvaM yAti nAstyatra saMSayaH | ..5.. |
| yaM yaM vApi smaranBAvaM tyajatyante kalevaram | . | taM tamevEti kOnteya sadA tadBAvaBAvitaH | ..6.. |
| tasmAtsarvezu kAlezu mAmanusmara yuDya ca | . | mayyarpitamanobudDirmAmevEzyasyasaMSayam | ..7.. |
| aByAsayogayuktena cetasA nAnyagAminA | . | paramaM puruzaM divyaM yAti pArTAnucintayan | ..8.. |
| kaviM purARamanuSAsitAramaRoraRIyaMsamanusmaredyaH | . | ||
| sarvasya DAtAramacintyarUpamAdityavarRaM tamasaH parastAt | ..9.. | ||
| prayARakAle manasAcalena BaktyA yukto yogabalena cEva | . | ||
| BruvormaDye prARamAveSya samyaksa taM paraM puruzamupEti divyam | ..10.. | ||
| yadakzaraM vedavido vadanti viSanti yadyatayo vItarAgAH | . | ||
| yadicCanto brahmacaryaM caranti tatte padaM saMgraheRa pravakzye | ..11.. | ||
| sarvadvArARi saMyamya mano hfdi niruDya ca | . | mUrDnyADAyAtmanaH prARamAsTito yogaDAraRAm | ..12.. |
| omityekAkzaraM brahma vyAharanmAmanusmaran | . | yaH prayAti tyajandehaM sa yAti paramAM gatim | ..13.. |
| ananyacetAH satataM yo mAM smarati nityaSaH | . | tasyAhaM sulaBaH pArTa nityayuktasya yoginaH | ..14.. |
| mAmupetya punarjanma duHKAlayamaSASvatam | . | nApnuvanti mahAtmAnaH saMsidDiM paramAM gatAH | ..15.. |
| AbrahmaBuvanAllokAH punarAvartino'rjuna | . | mAmupetya tu kOnteya punarjanma na vidyate | ..16.. |
| sahasrayugaparyantamaharyadbrahmaRo viduH | . | rAtriM yugasahasrAntAM te'horAtravido janAH | ..17.. |
| avyaktAdvyaktayaH sarvAH praBavantyaharAgame | . | rAtryAgame pralIyante tatrEvAvyaktasaMjYake | ..18.. |
| BUtagrAmaH sa evAyaM BUtvA BUtvA pralIyate | . | rAtryAgame'vaSaH pArTa praBavatyaharAgame | ..19.. |
| parastasmAttu BAvo'nyo'vyakto'vyaktAtsanAtanaH | . | yaH sa sarvezu BUtezu naSyatsu na vinaSyati | ..20.. |
| avyakto'kzara ityuktastamAhuH paramAM gatim | . | yaM prApya na nivartante tadDAma paramaM mama | ..21.. |
| puruzaH sa paraH pArTa BaktyA laByastvananyayA | . | yasyAntaHsTAni BUtAni yena sarvamidaM tatam | ..22.. |
| yatra kAle tvanAvfttimAvfttiM cEva yoginaH | . | prayAtA yAnti taM kAlaM vakzyAmi BaratarzaBa | ..23.. |
| agnirjotirahaH SuklaH zaRmAsA uttarAyaRam | . | tatra prayAtA gacCanti brahma brahmavido janAH | ..24.. |
| DUmo rAtristaTA kfzRaH zaRmAsA dakziRAyanam | . | tatra cAndramasaM jyotiryogI prApya nivartate | ..25.. |
| SuklakfzRe gatI hyete jagataH SASvate mate | . | ekayA yAtyanAvfttimanyayAvartate punaH | ..26.. |
| nEte sftI pArTa jAnanyogI muhyati kaScana | . | tasmAtsarvezu kAlezu yogayukto BavArjuna | ..27.. |
| vedezu yajYezu tapaHsu cEva dAnezu yatpuRyaPalaM pradizwam | . | ||
| atyeti tatsarvamidaM viditvAyogI paraM sTAnamupEti cAdyam | ..28.. | ||
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
akzarabrahmayogo nAmAzwamo'DyAyaH ..8..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| idaM tu te guhyatamaM pravakzyAmyanasUyave | . | jYAnaM vijYAnasahitaM yajjYAtvA mokzyase'SuBAt | ..1.. |
| rAjavidyA rAjaguhyaM pavitramidamuttamam | . | pratyakzAvagamaM DarmyaM susuKaM kartumavyayam | ..2.. |
| aSraddaDAnAH puruzA DarmasyAsya paraMtapa | . | aprApya mAM nivartante mftyusaMsAravartmani | ..3.. |
| mayA tatamidaM sarvaM jagadavyaktamUrtinA | . | matsTAni sarvaBUtAni na cAhaM tezvavasTitaH | ..4.. |
| na ca matsTAni BUtAni paSya me yogamESvaram | . | BUtaBfnna ca BUtasTo mamAtmA BUtaBAvanaH | ..5.. |
| yaTAkASasTito nityaM vAyuH sarvatrago mahAn | . | taTA sarvARi BUtAni matsTAnItyupaDAraya | ..6.. |
| sarvaBUtAni kOnteya prakftiM yAnti mAmikAm | . | kalpakzaye punastAni kalpAdO visfjAmyaham | ..7.. |
| prakftiM svAmavazwaBya visfjAmi punaH punaH | . | BUtagrAmamimaM kftsnamavaSaM prakftervaSAt | ..8.. |
| na ca mAM tAni karmARi nibaDnanti DanaMjaya | . | udAsInavadAsInamasaktaM tezu karmasu | ..9.. |
| mayADyakzeRa prakftiH sUyate sacarAcaram | . | hetunAnena kOnteya jagadviparivartate | ..10.. |
| avajAnanti mAM mUQA mAnuzIM tanumASritam | . | paraM BAvamajAnanto mama BUtamaheSvaram | ..11.. |
| moGASA moGakarmARo moGajYAnA vicetasaH | . | rAkzasImAsurIM cEva prakftiM mohinIM SritAH | ..12.. |
| mahAtmAnastu mAM pArTa dEvIM prakftimASritAH | . | Bajantyananyamanaso jYAtvA BUtAdimavyayam | ..13.. |
| satataM kIrtayanto mAM yatantaSca dfQavratAH | . | namasyantaSca mAM BaktyA nityayuktA upAsate | ..14.. |
| jYAnayajYena cApyanye yajanto mAmupAsate | . | ekatvena pfTaktvena bahuDA viSvatomuKam | ..15.. |
| ahaM kraturahaM yajYaH svaDAhamahamOzaDam | . | mantro'hamahamevAjyamahamagnirahaM hutam | ..16.. |
| pitAhamasya jagato mAtA DAtA pitAmahaH | . | vedyaM pavitramoMkAra fksAma yajureva ca | ..17.. |
| gatirBartA praBuH sAkzI nivAsaH SaraRaM suhft | . | praBavaH pralayaH sTAnaM niDAnaM bIjamavyayam | ..18.. |
| tapAmyahamahaM varzaM nigfhRAmyutsfjAmi ca | . | amftaM cEva mftyuSca sadasaccAhamarjuna | ..19.. |
| trEvidyA mAM somapAH pUtapApA yajYErizwvA svargatiM prArTayante | . | ||
| te puRyamAsAdya surendralokamaSnanti divyAndivi devaBogAn | ..20.. | ||
| te taM BuktvA svargalokaM viSAlaM kzIRe puRye martyalokaM viSanti | . | ||
| evaM trayIDarmamanuprapannA gatAgataM kAmakAmA laBante | ..21.. | ||
| ananyAScintayanto mAM ye janAH paryupAsate | . | ezAM nityABiyuktAnAM yogakzemaM vahAmyaham | ..22.. |
| ye'pyanyadevatA BaktA yajante SradDayAnvitAH | . | te'pi mAmeva kOnteya yajantyaviDipUrvakam | ..23.. |
| ahaM hi sarvayajYAnAM BoktA ca praBureva ca | . | na tu mAmaBijAnanti tattvenAtaScyavanti te | ..24.. |
| yAnti devavratA devAnpitFnyAnti pitfvratAH | . | BUtAni yAnti BUtejyA yAnti madyAjino'pi mAm | ..25.. |
| patraM puzpaM PalaM toyaM yo me BaktyA prayacCati | . | tadahaM BaktyupahftamaSnAmi prayatAtmanaH | ..26.. |
| yatkarozi yadaSnAsi yajjuhozi dadAsi yat | . | yattapasyasi kOnteya tatkuruzva madarpaRam | ..27.. |
| SuBASuBaPalErevaM mokzyase karmabanDanEH | . | saMnyAsayogayuktAtmA vimukto mAmupEzyasi | ..28.. |
| samo'haM sarvaBUtezu na me dvezyo'sti na priyaH | . | ye Bajanti tu mAM BaktyA mayi te tezu cApyaham | ..29.. |
| api cetsudurAcAro Bajate mAmananyaBAk | . | sADureva sa mantavyaH samyagvyavasito hi saH | ..30.. |
| kzipraM Bavati DarmAtmA SaSvacCAntiM nigacCati | . | kOnteya pratijAnIhi na me BaktaH praRaSyati | ..31.. |
| mAM hi pArTa vyapASritya ye'pi syuH pApayonayaH | . | striyo vESyAstaTA SUdrAste'pi yAnti parAM gatim | ..32.. |
| kiM punarbrAhmaRAH puRyA BaktA rAjarzayastaTA | . | anityamasuKaM lokamimaM prApya Bajasva mAm | ..33.. |
| manmanA Bava madBakto madyAjI mAM namaskuru | . | mAmevEzyasi yuktvEvamAtmAnaM matparAyaRaH | ..34.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
rAjavidyArAjaguhyayogo nAma navamo'DyAyaH ..9..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| BUya eva mahAbAho SfRu me paramaM vacaH | . | yatte'haM prIyamARAya vakzyAmi hitakAmyayA | ..1.. |
| na me viduH suragaRAH praBavaM na maharzayaH | . | ahamAdirhi devAnAM maharzIRAM ca sarvaSaH | ..2.. |
| yo mAmajamanAdiM ca vetti lokamaheSvaram | . | asaMmUQaH sa martyezu sarvapApEH pramucyate | ..3.. |
| budDirjYAnamasaMmohaH kzamA satyaM damaH SamaH | . | suKaM duHKaM Bavo'BAvo BayaM cABayameva ca | ..4.. |
| ahiMsA samatA tuzwistapo dAnaM yaSo'yaSaH | . | Bavanti BAvA BUtAnAM matta eva pfTagviDAH | ..5.. |
| maharzayaH sapta pUrve catvAro manavastaTA | . | madBAvA mAnasA jAtA yezAM loka imAH prajAH | ..6.. |
| etAM viBUtiM yogaM ca mama yo vetti tattvataH | . | so'vikampena yogena yujyate nAtra saMSayaH | ..7.. |
| ahaM sarvasya praBavo mattaH sarvaM pravartate | . | iti matvA Bajante mAM buDA BAvasamanvitAH | ..8.. |
| maccittA madgataprARA boDayantaH parasparam | . | kaTayantaSca mAM nityaM tuzyanti ca ramanti ca | ..9.. |
| tezAM satatayuktAnAM BajatAM prItipUrvakam | . | dadAmi budDiyogaM taM yena mAmupayAnti te | ..10.. |
| tezAmevAnukampArTamahamajYAnajaM tamaH | . | nASayAmyAtmaBAvasTo jYAnadIpena BAsvatA | ..11.. |
| arjuna uvAca . | |||
| paraM brahma paraM DAma pavitraM paramaM BavAn | . | puruzaM SASvataM divyamAdidevamajaM viBum | ..12.. |
| AhustvAmfzayaH sarve devarzirnAradastaTA | . | asito devalo vyAsaH svayaM cEva bravIzi me | ..13.. |
| sarvametadftaM manye yanmAM vadasi keSava | . | na hi te BagavanvyaktiM vidurdevA na dAnavAH | ..14.. |
| svayamevAtmanAtmAnaM vetTa tvaM puruzottama | . | BUtaBAvana BUteSa devadeva jagatpate | ..15.. |
| vaktumarhasyaSezeRa divyA hyAtmaviBUtayaH | . | yABirviBUtiBirlokAnimAMstvaM vyApya tizWasi | ..16.. |
| kaTaM vidyAmahaM yogiMstvAM sadA paricintayan | . | kezu kezu ca BAvezu cintyo'si BagavanmayA | ..17.. |
| vistareRAtmano yogaM viBUtiM ca janArdana | . | BUyaH kaTaya tfptirhi SfRvato nAsti me'mftam | ..18.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| hanta te kaTayizyAmi divyA hyAtmaviBUtayaH | . | prADAnyataH kuruSrezWa nAstyanto vistarasya me | ..19.. |
| ahamAtmA guqAkeSa sarvaBUtASayasTitaH | . | ahamAdiSca maDyaM ca BUtAnAmanta eva ca | ..20.. |
| AdityAnAmahaM vizRurjyotizAM raviraMSumAn | . | marIcirmarutAmasmi nakzatrARAmahaM SaSI | ..21.. |
| vedAnAM sAmavedo'smi devAnAmasmi vAsavaH | . | indriyARAM manaScAsmi BUtAnAmasmi cetanA | ..22.. |
| rudrARAM SaMkaraScAsmi vitteSo yakzarakzasAm | . | vasUnAM pAvakaScAsmi meruH SiKariRAmaham | ..23.. |
| puroDasAM ca muKyaM mAM vidDi pArTa bfhaspatim | . | senAnInAmahaM skandaH sarasAmasmi sAgaraH | ..24.. |
| maharzIRAM BfgurahaM girAmasmyekamakzaram | . | yajYAnAM japayajYo'smi sTAvarARAM himAlayaH | ..25.. |
| aSvatTaH sarvavfkzARAM devarzIRAM ca nAradaH | . | ganDarvARAM citraraTaH sidDAnAM kapilo muniH | ..26.. |
| uccEHSravasamaSvAnAM vidDi mAmamftodBavam | . | ErAvataM gajendrARAM narARAM ca narADipam | ..27.. |
| AyuDAnAmahaM vajraM DenUnAmasmi kAmaDuk | . | prajanaScAsmi kandarpaH sarpARAmasmi vAsukiH | ..28.. |
| anantaScAsmi nAgAnAM varuRo yAdasAmaham | . | pitFRAmaryamA cAsmi yamaH saMyamatAmaham | ..29.. |
| prahlAdaScAsmi dEtyAnAM kAlaH kalayatAmaham | . | mfgARAM ca mfgendro'haM vEnateyaSca pakziRAm | ..30.. |
| pavanaH pavatAmasmi rAmaH SastraBftAmaham | . | JazARAM makaraScAsmi srotasAmasmi jAhnavI | ..31.. |
| sargARAmAdirantaSca maDyaM cEvAhamarjuna | . | aDyAtmavidyA vidyAnAM vAdaH pravadatAmaham | ..32.. |
| akzarARAmakAro'smi dvandvaH sAmAsikasya ca | . | ahamevAkzayaH kAlo DAtAhaM viSvatomuKaH | ..33.. |
| mftyuH sarvaharaScAhamudBavaSca BavizyatAm | . | kIrtiH SrIrvAkca nArIRAM smftirmeDA DftiH kzamA | ..34.. |
| bfhatsAma taTA sAmnAM gAyatrI CandasAmaham | . | mAsAnAM mArgaSIrzo'hamftUnAM kusumAkaraH | ..35.. |
| dyUtaM CalayatAmasmi tejastejasvinAmaham | . | jayo'smi vyavasAyo'smi sattvaM sattvavatAmaham | ..36.. |
| vfzRInAM vAsudevo'smi pARqavAnAM DanaMjayaH | . | munInAmapyahaM vyAsaH kavInAmuSanA kaviH | ..37.. |
| daRqo damayatAmasmi nItirasmi jigIzatAm | . | mOnaM cEvAsmi guhyAnAM jYAnaM jYAnavatAmaham | ..38.. |
| yaccApi sarvaBUtAnAM bIjaM tadahamarjuna | . | na tadasti vinA yatsyAnmayA BUtaM carAcaram | ..39.. |
| nAnto'sti mama divyAnAM viBUtInAM paraMtapa | . | eza tUddeSataH prokto viBUtervistaro mayA | ..40.. |
| yadyadviBUtimatsattvaM SrImadUrjitameva vA | . | tattadevAvagacCa tvaM mama tejoM'SasaMBavam | ..41.. |
| aTavA bahunEtena kiM jYAtena tavArjuna | . | vizwaByAhamidaM kftsnamekAMSena sTito jagat | ..42.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
viBUtiyogo nAma daSamo'DyAyaH ..10..
↖
| arjuna uvAca . | |||
| madanugrahAya paramaM guhyamaDyAtmasaMjYitam | . | yattvayoktaM vacastena moho'yaM vigato mama | ..1.. |
| BavApyayO hi BUtAnAM SrutO vistaraSo mayA | . | tvattaH kamalapatrAkza mAhAtmyamapi cAvyayam | ..2.. |
| evametadyaTAtTa tvamAtmAnaM parameSvara | . | drazwumicCAmi te rUpamESvaraM puruzottama | ..3.. |
| manyase yadi tacCakyaM mayA drazwumiti praBo | . | yogeSvara tato me tvaM darSayAtmAnamavyayam | ..4.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| paSya me pArTa rUpARi SataSo'Ta sahasraSaH | . | nAnAviDAni divyAni nAnAvarRAkftIni ca | ..5.. |
| paSyAdityAnvasUnrudrAnaSvinO marutastaTA | . | bahUnyadfzwapUrvARi paSyAScaryARi BArata | ..6.. |
| ihEkasTaM jagatkftsnaM paSyAdya sacarAcaram | . | mama dehe guqAkeSa yaccAnyaddrazwumicCasi | ..7.. |
| na tu mAM Sakyase drazwumanenEva svacakzuzA | . | divyaM dadAmi te cakzuH paSya me yogamESvaram | ..8.. |
| saMjaya uvAca . | |||
| evamuktvA tato rAjanmahAyogeSvaro hariH | . | darSayAmAsa pArTAya paramaM rUpamESvaram | ..9.. |
| anekavaktranayanamanekAdButadarSanam | . | anekadivyABaraRaM divyAnekodyatAyuDam | ..10.. |
| divyamAlyAmbaraDaraM divyaganDAnulepanam | . | sarvAScaryamayaM devamanantaM viSvatomuKam | ..11.. |
| divi sUryasahasrasya BavedyugapadutTitA | . | yadi BAH sadfSI sA syAdBAsastasya mahAtmanaH | ..12.. |
| tatrEkasTaM jagatkftsnaM praviBaktamanekaDA | . | apaSyaddevadevasya SarIre pARqavastadA | ..13.. |
| tataH sa vismayAvizwo hfzwaromA DanaMjayaH | . | praRamya SirasA devaM kftAYjaliraBAzata | ..14.. |
| arjuna uvAca . | |||
| paSyAmi devAMstava deva dehe sarvAMstaTA BUtaviSezasaMGAn | . | ||
| brahmARamISaM kamalAsanasTamfzIMSca sarvAnuragAMSca divyAn | ..15.. | ||
| anekabAhUdaravaktranetraM paSyAmi tvAM sarvato'nantarUpam | . | ||
| nAntaM na maDyaM na punastavAdiM paSyAmi viSveSvara viSvarUpa | ..16.. | ||
| kirIwinaM gadinaM cakriRaM ca tejorASiM sarvato dIptimantam | . | ||
| paSyAmi tvAM durnirIkzyaM samantAddIptAnalArkadyutimaprameyam | ..17.. | ||
| tvamakzaraM paramaM veditavyaM tvamasya viSvasya paraM niDAnam | . | ||
| tvamavyayaH SASvataDarmagoptA sanAtanastvaM puruzo mato me | ..18.. | ||
| anAdimaDyAntamanantavIryamanantabAhuM SaSisUryanetram | . | ||
| paSyAmi tvAM dIptahutASavaktraM svatejasA viSvamidaM tapantam | ..19.. | ||
| dyAvApfTivyoridamantaraM hi vyAptaM tvayEkena diSaSca sarvAH | . | ||
| dfzwvAdButaM rUpamugraM tavedaM lokatrayaM pravyaTitaM mahAtman | ..20.. | ||
| amI hi tvAM surasaNGA viSanti kecidBItAH prAYjalayo gfRanti | . | ||
| svastItyuktvA maharzisidDasaMGAH stuvanti tvAM stutiBiH puzkalABiH | ..21.. | ||
| rudrAdityA vasavo ye ca sADyA viSve'SvinO marutaScozmapASca | . | ||
| ganDarvayakzAsurasidDasaMGA vIkzante tvAM vismitAScEva sarve | ..22.. | ||
| rUpaM mahatte bahuvaktranetraM mahAbAho bahubAhUrupAdam | . | ||
| bahUdaraM bahudaMzwrAkarAlaM dfzwvA lokAH pravyaTitAstaTAham | ..23.. | ||
| naBaHspfSaM dIptamanekavarRaM vyAttAnanaM dIptaviSAlanetram | . | ||
| dfzwvA hi tvAM pravyaTitAntarAtmA DftiM na vindAmi SamaM ca vizRo | ..24.. | ||
| daMzwrAkarAlAni ca te muKAni dfzwvEva kAlAnalasaMniBAni | . | ||
| diSo na jAne na laBe ca Sarma prasIda deveSa jagannivAsa | ..25.. | ||
| amI ca tvAM DftarAzwrasya putrAH sarve sahEvAvanipAlasaMGEH | . | ||
| BIzmo droRaH sUtaputrastaTAsO sahAsmadIyErapi yoDamuKyEH | ..26.. | ||
| vaktrARi te tvaramARA viSanti daMzwrAkarAlAni BayAnakAni | . | ||
| kecidvilagnA daSanAntarezu saMdfSyante cUrRitEruttamANgEH | ..27.. | ||
| yaTA nadInAM bahavo'mbuvegAH samudramevABimuKA dravanti | . | ||
| taTA tavAmI naralokavIrA viSanti vaktrARyaBivijvalanti | ..28.. | ||
| yaTA pradIptaM jvalanaM pataMgA viSanti nASAya samfdDavegAH | . | ||
| taTEva nASAya viSanti lokAstavApi vaktrARi samfdDavegAH | ..29.. | ||
| lelihyase grasamAnaH samantAllokAnsamagrAnvadanErjvaladBiH | . | ||
| tejoBirApUrya jagatsamagraM BAsastavogrAH pratapanti vizRo | ..30.. | ||
| AKyAhi me ko BavAnugrarUpo namo'stu te devavara prasIda | . | ||
| vijYAtumicCAmi BavantamAdyaM na hi prajAnAmi tava pravfttim | ..31.. | ||
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| kAlo'smi lokakzayakftpravfdDo lokAnsamAhartumiha pravfttaH | . | ||
| fte'pi tvAM na Bavizyanti sarve ye'vasTitAH pratyanIkezu yoDAH | ..32.. | ||
| tasmAttvamuttizWa yaSo laBasva jitvA SatrUnBuNkzva rAjyaM samfdDam | . | ||
| mayEvEte nihatAH pUrvameva nimittamAtraM Bava savyasAcin | ..33.. | ||
| droRaM ca BIzmaM ca jayadraTaM ca karRaM taTAnyAnapi yoDavIrAn | . | ||
| mayA hatAMstvaM jahi mA vyaTizWA yuDyasva jetAsi raRe sapatnAn | ..34.. | ||
| saMjaya uvAca . | |||
| etacCrutvA vacanaM keSavasya kftAYjalirvepamAnaH kirIwI | . | ||
| namaskftvA BUya evAha kfzRaM sagadgadaM BItaBItaH praRamya | ..35.. | ||
| arjuna uvAca . | |||
| sTAne hfzIkeSa tava prakIrtyA jagatprahfzyatyanurajyate ca | . | ||
| rakzAMsi BItAni diSo dravanti sarve namasyanti ca sidDasaMGAH | ..36.. | ||
| kasmAcca te na nameranmahAtmangarIyase brahmaRo'pyAdikartre | . | ||
| ananta deveSa jagannivAsa tvamakzaraM sadasattatparaM yat | ..37.. | ||
| tvamAdidevaH puruzaH purARastvamasya viSvasya paraM niDAnam | . | ||
| vettAsi vedyaM ca paraM ca DAma tvayA tataM viSvamanantarUpa | ..38.. | ||
| vAyuryamo'gnirvaruRaH SaSANkaH prajApatistvaM prapitAmahaSca | . | ||
| namo namaste'stu sahasrakftvaH punaSca BUyo'pi namo namaste | ..39.. | ||
| namaH purastAdaTa pfzWataste namo'stu te sarvata eva sarva | . | ||
| anantavIryAmitavikramastvaM sarvaM samApnozi tato'si sarvaH | ..40.. | ||
| saKeti matvA prasaBaM yaduktaM he kfzRa he yAdava he saKeti | . | ||
| ajAnatA mahimAnaM tavedaM mayA pramAdAtpraRayena vApi | ..41.. | ||
| yaccAvahAsArTamasatkfto'si vihAraSayyAsanaBojanezu | . | ||
| eko'TavApyacyuta tatsamakzaM tatkzAmaye tvAmahamaprameyam | ..42.. | ||
| pitAsi lokasya carAcarasya tvamasya pUjyaSca gururgarIyAn | . | ||
| na tvatsamo'styaByaDikaH kuto'nyo lokatraye'pyapratimapraBAva | ..43.. | ||
| tasmAtpraRamya praRiDAya kAyaM prasAdaye tvAmahamISamIqyam | . | ||
| piteva putrasya saKeva saKyuH priyaH priyAyArhasi deva soQum | ..44.. | ||
| adfzwapUrvaM hfzito'smi dfzwvA Bayena ca pravyaTitaM mano me | . | ||
| tadeva me darSaya devarUpaM prasIda deveSa jagannivAsa | ..45.. | ||
| kirIwinaM gadinaM cakrahastamicCAmi tvAM drazwumahaM taTEva | . | ||
| tenEva rUpeRa caturBujena sahasrabAho Bava viSvamUrte | ..46.. | ||
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| mayA prasannena tavArjunedaM rUpaM paraM darSitamAtmayogAt | . | ||
| tejomayaM viSvamanantamAdyaM yanme tvadanyena na dfzwapUrvam | ..47.. | ||
| na vedayajYADyayanErna dAnErna ca kriyABirna tapoBirugrEH | . | ||
| evaMrUpaH Sakya ahaM nfloke drazwuM tvadanyena kurupravIra | ..48.. | ||
| mA te vyaTA mA ca vimUQaBAvo dfzwvA rUpaM GoramIdfNmamedam | . | ||
| vyapetaBIH prItamanAH punastvaM tadeva me rUpamidaM prapaSya | ..49.. | ||
| saMjaya uvAca . | |||
| ityarjunaM vAsudevastaToktvA svakaM rUpaM darSayAmAsa BUyaH | . | ||
| ASvAsayAmAsa ca BItamenaM BUtvA punaH sOmyavapurmahAtmA | ..50.. | ||
| arjuna uvAca . | |||
| dfzwvedaM mAnuzaM rUpaM tava sOmyaM janArdana | . | idAnImasmi saMvfttaH sacetAH prakftiM gataH | ..51.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| sudurdarSamidaM rUpaM dfzwavAnasi yanmama | . | devA apyasya rUpasya nityaM darSanakANkziRaH | ..52.. |
| nAhaM vedErna tapasA na dAnena na cejyayA | . | Sakya evaMviDo drazwuM dfzwavAnasi mAM yaTA | ..53.. |
| BaktyA tvananyayA Sakya ahamevaMviDo'rjuna | . | jYAtuM drazwuM ca tattvena pravezwuM ca paraMtapa | ..54.. |
| matkarmakfnmatparamo madBaktaH saNgavarjitaH | . | nirvEraH sarvaBUtezu yaH sa mAmeti pARqava | ..55.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
viSvarUpadarSanayogo nAmEkAdaSo'DyAyaH ..11..
↖
| arjuna uvAca . | |||
| evaM satatayuktA ye BaktAstvAM paryupAsate | . | ye cApyakzaramavyaktaM tezAM ke yogavittamAH | ..1.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| mayyAveSya mano ye mAM nityayuktA upAsate | . | SradDayA parayopetAste me yuktatamA matAH | ..2.. |
| ye tvakzaramanirdeSyamavyaktaM paryupAsate | . | sarvatragamacintyaM ca kUwasTamacalaM Druvam | ..3.. |
| saMniyamyendriyagrAmaM sarvatra samabudDayaH | . | te prApnuvanti mAmeva sarvaBUtahite ratAH | ..4.. |
| kleSo'DikatarastezAmavyaktAsaktacetasAm | . | avyaktA hi gatirduHKaM dehavadBiravApyate | ..5.. |
| ye tu sarvARi karmARi mayi saMnyasya matparAH | . | ananyenEva yogena mAM DyAyanta upAsate | ..6.. |
| tezAmahaM samudDartA mftyusaMsArasAgarAt | . | BavAmina cirAtpArTa mayyAveSitacetasAm | ..7.. |
| mayyeva mana ADatsva mayi budDiM niveSaya | . | nivasizyasi mayyeva ata UrDvaM na saMSayaH | ..8.. |
| aTa cittaM samADAtuM na Saknozi mayi sTiram | . | aByAsayogena tato mAmicCAptuM DanaMjaya | ..9.. |
| aByAse'pyasamarTo'si matkarmaparamo Bava | . | madarTamapi karmARi kurvansidDimavApsyasi | ..10.. |
| aTEtadapyaSakto'si kartuM madyogamASritaH | . | sarvakarmaPalatyAgaM tataH kuru yatAtmavAn | ..11.. |
| Sreyo hi jYAnamaByAsAjjYAnAdDyAnaM viSizyate | . | DyAnAtkarmaPalatyAgastyAgAcCAntiranantaram | ..12.. |
| advezwA sarvaBUtAnAM mEtraH karuRa eva ca | . | nirmamo nirahaMkAraH samaduHKasuKaH kzamI | ..13.. |
| saMtuzwaH satataM yogI yatAtmA dfQaniScayaH | . | mayyarpitamanobudDiryo madBaktaH sa me priyaH | ..14.. |
| yasmAnnodvijate loko lokAnnodvijate ca yaH | . | harzAmarzaBayodvegErmukto yaH sa ca me priyaH | ..15.. |
| anapekzaH Sucirdakza udAsIno gatavyaTaH | . | sarvAramBaparityAgI yo madBaktaH sa me priyaH | ..16.. |
| yo na hfzyati na dvezwi na Socati na kANkzati | . | SuBASuBaparityAgI BaktimAnyaH sa me priyaH | ..17.. |
| samaH SatrO ca mitre ca taTA mAnApamAnayoH | . | SItozRasuKaduHKezu samaH saNgavivarjitaH | ..18.. |
| tulyanindAstutirmOnI saMtuzwo yena kenacit | . | aniketaH sTiramatirBaktimAnme priyo naraH | ..19.. |
| ye tu DarmyAmftamidaM yaToktaM paryupAsate | . | SraddaDAnA matparamA BaktAste'tIva me priyAH | ..20.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
Baktiyogo nAma dvAdaSo'DyAyaH ..12..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| idaM SarIraM kOnteya kzetramityaBiDIyate | . | etadyo vetti taM prAhuH kzetrajYa iti tadvidaH | ..1.. |
| kzetrajYaM cApi mAM vidDi sarvakzetrezu BArata | . | kzetrakzetrajYayorjYAnaM yattajjYAnaM mataM mama | ..2.. |
| tatkzetraM yacca yAdfkca yadvikAri yataSca yat | . | sa ca yo yatpraBAvaSca tatsamAsena me SfRu | ..3.. |
| fziBirbahuDA gItaM CandoBirviviDEH pfTak | . | brahmasUtrapadEScEva hetumadBirviniScitEH | ..4.. |
| mahABUtAnyahaMkAro budDiravyaktameva ca | . | indriyARi daSEkaM ca paYca cendriyagocarAH | ..5.. |
| icCA dvezaH suKaM duHKaM saMGAtaScetanA DftiH | . | etatkzetraM samAsena savikAramudAhftam | ..6.. |
| amAnitvamadamBitvamahiMsA kzAntirArjavam | . | AcAryopAsanaM SOcaM sTEryamAtmavinigrahaH | ..7.. |
| indriyArTezu vErAgyamanahaMkAra eva ca | . | janmamftyujarAvyADiduHKadozAnudarSanam | ..8.. |
| asaktiranaBizvaNgaH putradAragfhAdizu | . | nityaM ca samacittatvamizwAnizwopapattizu | ..9.. |
| mayi cAnanyayogena BaktiravyaBicAriRI | . | viviktadeSasevitvamaratirjanasaMsadi | ..10.. |
| aDyAtmajYAnanityatvaM tattvajYAnArTadarSanam | . | etajjYAnamiti proktamajYAnaM yadato'nyaTA | ..11.. |
| jYeyaM yattatpravakzyAmi yajjYAtvAmftamaSnute | . | anAdimatparaM brahma na sattannAsaducyate | ..12.. |
| sarvataHpARipAdaM tatsarvato'kziSiromuKam | . | sarvataHSrutimalloke sarvamAvftya tizWati | ..13.. |
| sarvendriyaguRABAsaM sarvendriyavivarjitam | . | asaktaM sarvaBfccEva nirguRaM guRaBoktf ca | ..14.. |
| bahirantaSca BUtAnAmacaraM carameva ca | . | sUkzmatvAttadavijYeyaM dUrasTaM cAntike ca tat | ..15.. |
| aviBaktaM ca BUtezu viBaktamiva ca sTitam | . | BUtaBartf ca tajjYeyaM grasizRu praBavizRu ca | ..16.. |
| jyotizAmapi tajjyotistamasaH paramucyate | . | jYAnaM jYeyaM jYAnagamyaM hfdi sarvasya vizWitam | ..17.. |
| iti kzetraM taTA jYAnaM jYeyaM coktaM samAsataH | . | madBakta etadvijYAya madBAvAyopapadyate | ..18.. |
| prakftiM puruzaM cEva vidDyanAdi uBAvapi | . | vikArAMSca guRAMScEva vidDi prakftisaMBavAn | ..19.. |
| kAryakAraRakartftve hetuH prakftirucyate | . | puruzaH suKaduHKAnAM Boktftve heturucyate | ..20.. |
| puruzaH prakftisTo hi BuNkte prakftijAnguRAn | . | kAraRaM guRasaNgo'sya sadasadyonijanmasu | ..21.. |
| upadrazwAnumantA ca BartA BoktA maheSvaraH | . | paramAtmeti cApyukto dehe'sminpuruzaH paraH | ..22.. |
| ya evaM vetti puruzaM prakftiM ca guREH saha | . | sarvaTA vartamAno'pi na sa BUyo'BijAyate | ..23.. |
| DyAnenAtmani paSyanti kecidAtmAnamAtmanA | . | anye sAMKyena yogena karmayogena cApare | ..24.. |
| anye tvevamajAnantaH SrutvAnyeBya upAsate | . | te'pi cAtitarantyeva mftyuM SrutiparAyaRAH | ..25.. |
| yAvatsaMjAyate kiMcitsattvaM sTAvarajaNgamam | . | kzetrakzetrajYasaMyogAttadvidDi BaratarzaBa | ..26.. |
| samaM sarvezu BUtezu tizWantaM parameSvaram | . | vinaSyatsvavinaSyantaM yaH paSyati sa paSyati | ..27.. |
| samaM paSyanhi sarvatra samavasTitamISvaram | . | na hinastyAtmanAtmAnaM tato yAti parAM gatim | ..28.. |
| prakftyEva ca karmARi kriyamARAni sarvaSaH | . | yaH paSyati taTAtmAnamakartAraM sa paSyati | ..29.. |
| yadA BUtapfTagBAvamekasTamanupaSyati | . | tata eva ca vistAraM brahma saMpadyate tadA | ..30.. |
| anAditvAnnirguRatvAtparamAtmAyamavyayaH | . | SarIrasTo'pi kOnteya na karoti na lipyate | ..31.. |
| yaTA sarvagataM sOkzmyAdAkASaM nopalipyate | . | sarvatrAvasTito dehe taTAtmA nopalipyate | ..32.. |
| yaTA prakASayatyekaH kftsnaM lokamimaM raviH | . | kzetraM kzetrI taTA kftsnaM prakASayati BArata | ..33.. |
| kzetrakzetrajYayorevamantaraM jYAnacakzuzA | . | BUtaprakftimokzaM ca ye viduryAnti te param | ..34.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
kzetrakzetrajYaviBAgayogo nAma trayodaSo'DyAyaH ..13..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| paraM BUyaH pravakzyAmi jYAnAnAM jYAnamuttamam | . | yajjYAtvA munayaH sarve parAM sidDimito gatAH | ..1.. |
| idaM jYAnamupASritya mama sADarmyamAgatAH | . | sarge'pi nopajAyante pralaye na vyaTanti ca | ..2.. |
| mama yonirmahadbrahma tasmingarBaM daDAmyaham | . | saMBavaH sarvaBUtAnAM tato Bavati BArata | ..3.. |
| sarvayonizu kOnteya mUrtayaH saMBavanti yAH | . | tAsAM brahma mahadyonirahaM bIjapradaH pitA | ..4.. |
| sattvaM rajastama iti guRAH prakftisaMBavAH | . | nibaDnanti mahAbAho dehe dehinamavyayam | ..5.. |
| tatra sattvaM nirmalatvAtprakASakamanAmayam | . | suKasaNgena baDnAti jYAnasaNgena cAnaGa | ..6.. |
| rajo rAgAtmakaM vidDi tfzRAsaNgasamudBavam | . | tannibaDnAti kOnteya karmasaNgena dehinam | ..7.. |
| tamastvajYAnajaM vidDi mohanaM sarvadehinAm | . | pramAdAlasyanidrABistannibaDnAti BArata | ..8.. |
| sattvaM suKe saMjayati rajaH karmaRi BArata | . | jYAnamAvftya tu tamaH pramAde saMjayatyuta | ..9.. |
| rajastamaScABiBUya sattvaM Bavati BArata | . | rajaH sattvaM tamaScEva tamaH sattvaM rajastaTA | ..10.. |
| sarvadvArezu dehe'sminprakASa upajAyate | . | jYAnaM yadA tadA vidyAdvivfdDaM sattvamityuta | ..11.. |
| loBaH pravfttirAramBaH karmaRAmaSamaH spfhA | . | rajasyetAni jAyante vivfdDe BaratarzaBa | ..12.. |
| aprakASo'pravfttiSca pramAdo moha eva ca | . | tamasyetAni jAyante vivfdDe kurunandana | ..13.. |
| yadA sattve pravfdDe tu pralayaM yAti dehaBft | . | tadottamavidAM lokAnamalAnpratipadyate | ..14.. |
| rajasi pralayaM gatvA karmasaNgizu jAyate | . | taTA pralInastamasi mUQayonizu jAyate | ..15.. |
| karmaRaH sukftasyAhuH sAttvikaM nirmalaM Palam | . | rajasastu PalaM duHKamajYAnaM tamasaH Palam | ..16.. |
| sattvAtsaMjAyate jYAnaM rajaso loBa eva ca | . | pramAdamohO tamaso Bavato'jYAnameva ca | ..17.. |
| UrDvaM gacCanti sattvasTA maDye tizWanti rAjasAH | . | jaGanyaguRavfttisTA aDo gacCanti tAmasAH | ..18.. |
| nAnyaM guReByaH kartAraM yadA drazwAnupaSyati | . | guReByaSca paraM vetti madBAvaM so'DigacCati | ..19.. |
| guRAnetAnatItya trIndehI dehasamudBavAn | . | janmamftyujarAduHKErvimukto'mftamaSnute | ..20.. |
| arjuna uvAca . | |||
| kErliNgEstrInguRAnetAnatIto Bavati praBo | . | kimAcAraH kaTaM cEtAMstrInguRAnativartate | ..21.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| prakASaM ca pravfttiM ca mohameva ca pARqava | . | ta dvezwi saMpravfttAni na nivfttAni kANkzati | ..22.. |
| udAsInavadAsIno guREryo na vicAlyate | . | guRA vartanta ityeva yo'vatizWati neNgate | ..23.. |
| samaduHKasuKaH svasTaH samalozwASmakAYcanaH | . | tulyapriyApriyo DIrastulyanindAtmasaMstutiH | ..24.. |
| mAnApamAnayostulyastulyo mitrAripakzayoH | . | sarvAramBaparityAgI guRAtItaH sa ucyate | ..25.. |
| mAM ca yo'vyaBicAreRa Baktiyogena sevate | . | sa guRAnsamatItyEtAnbrahmaBUyAya kalpate | ..26.. |
| brahmaRo hi pratizWAhamamftasyAvyayasya ca | . | SASvatasya ca Darmasya suKasyEkAntikasya ca | ..27.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
guRatrayaviBAgayogo nAma caturdaSo'DyAyaH ..14..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| UrDvamUlamaDaHSAKamaSvatTaM prAhuravyayam | . | CandAMsi yasya parRAni yastaM veda sa vedavit | ..1.. |
| aDaScorDvaM prasftAstasya SAKA guRapravfdDA vizayapravAlAH | . | ||
| aDaSca mUlAnyanusaMtatAni karmAnubanDIni manuzyaloke | ..2.. | ||
| na rUpamasyeha taTopalaByate nAnto na cAdirna ca saMpratizWA | . | ||
| aSvatTamenaM suvirUQamUlamasaNgaSastreRa dfQena CittvA | ..3.. | ||
| tataH padaM tatparimArgitavyaM yasmingatA na nivartanti BUyaH | . | ||
| tameva cAdyaM puruzaM prapadye yataH pravfttiH prasftA purARI | ..4.. | ||
| nirmAnamohA jitasaNgadozA aDyAtmanityA vinivfttakAmAH | . | ||
| dvandvErvimuktAH suKaduHKasaMjYErgacCantyamUQAH padamavyayaM tat | ..5.. | ||
| na tadBAsayate sUryo na SaSANko na pAvakaH | . | yadgatvA na nivartante tadDAma paramaM mama | ..6.. |
| mamEvAMSo jIvaloke jIvaBUtaH sanAtanaH | . | manaHzazWAnIndriyARi prakftisTAni karzati | ..7.. |
| SarIraM yadavApnoti yaccApyutkrAmatISvaraH | . | gfhItvEtAni saMyAti vAyurganDAnivASayAt | ..8.. |
| SrotraM cakzuH sparSanaM ca rasanaM GrARameva ca | . | aDizWAya manaScAyaM vizayAnupasevate | ..9.. |
| utkrAmantaM sTitaM vApi BuYjAnaM vA guRAnvitam | . | vimUQA nAnupaSyanti paSyanti jYAnacakzuzaH | ..10.. |
| yatanto yoginaScEnaM paSyantyAtmanyavasTitam | . | yatanto'pyakftAtmAno nEnaM paSyantyacetasaH | ..11.. |
| yadAdityagataM tejo jagadBAsayate'Kilam | . | yaccandramasi yaccAgnO tattejo vidDi mAmakam | ..12.. |
| gAmAviSya ca BUtAni DArayAmyahamojasA | . | puzRAmi cOzaDIH sarvAH somo BUtvA rasAtmakaH | ..13.. |
| ahaM vESvAnaro BUtvA prARinAM dehamASritaH | . | prARApAnasamAyuktaH pacAmyannaM caturviDam | ..14.. |
| sarvasya cAhaM hfdi sannivizwo mattaH smftirjYAnamapohanaM ca | . | ||
| vedESca sarvErahameva vedyo vedAntakfdvedavideva cAham | ..15.. | ||
| dvAvimO puruzO loke kzaraScAkzara eva ca | . | kzaraH sarvARi BUtAni kUwasTo'kzara ucyate | ..16.. |
| uttamaH puruzastvanyaH paramAtmetyuDAhftaH | . | yo lokatrayamAviSya biBartyavyaya ISvaraH | ..17.. |
| yasmAtkzaramatIto'hamakzarAdapi cottamaH | . | ato'smi loke vede ca praTitaH puruzottamaH | ..18.. |
| yo mAmevamasaMmUQo jAnAti puruzottamam | . | sa sarvavidBajati mAM sarvaBAvena BArata | ..19.. |
| iti guhyatamaM SAstramidamuktaM mayAnaGa | . | etadbudDvA budDimAnsyAtkftakftyaSca BArata | ..20.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
puruzottamayogo nAma paYcadaSo'DyAyaH ..15..
↖
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| aBayaM sattvasaMSudDirjYAnayogavyavasTitiH | . | dAnaM damaSca yajYaSca svADyAyastapa Arjavam | ..1.. |
| ahiMsA satyamakroDastyAgaH SAntirapESunam | . | dayA BUtezvaloluptvaM mArdavaM hrIracApalam | ..2.. |
| tejaH kzamA DftiH SOcamadroho nAtimAnitA | . | Bavanti saMpadaM dEvImaBijAtasya BArata | ..3.. |
| damBo darpo'BimAnaSca kroDaH pAruzyameva ca | . | ajYAnaM cABijAtasya pArTa saMpadamAsurIm | ..4.. |
| dEvI saMpadvimokzAya nibanDAyAsurI matA | . | mA SucaH saMpadaM dEvImaBijAto'si pARqava | ..5.. |
| dvO BUtasargO loke'smindEva Asura eva ca | . | dEvo vistaraSaH prokta AsuraM pArTa me SfRu | ..6.. |
| pravfttiM ca nivfttiM ca janA na vidurAsurAH | . | na SOcaM nApi cAcAro na satyaM tezu vidyate | ..7.. |
| asatyamapratizWaM te jagadAhuranISvaram | . | aparasparasaMBUtaM kimanyatkAmahEtukam | ..8.. |
| etAM dfzwimavazwaBya nazwAtmAno'lpabudDayaH | . | praBavantyugrakarmARaH kzayAya jagato'hitAH | ..9.. |
| kAmamASritya duzpUraM damBamAnamadAnvitAH | . | mohAdgfhItvAsadgrAhAnpravartante'SucivratAH | ..10.. |
| cintAmaparimeyAM ca pralayAntAmupASritAH | . | kAmopaBogaparamA etAvaditi niScitAH | ..11.. |
| ASApASaSatErbadDAH kAmakroDaparAyaRAH | . | Ihante kAmaBogArTamanyAyenArTasaMcayAn | ..12.. |
| idamadya mayA labDamimaM prApsye manoraTam | . | idamastIdamapi me Bavizyati punarDanam | ..13.. |
| asO mayA hataH Satrurhanizye cAparAnapi | . | ISvaro'hamahaM BogI sidDo'haM balavAnsuKI | ..14.. |
| AQyo'BijanavAnasmi ko'nyosti sadfSo mayA | . | yakzye dAsyAmi modizya ityajYAnavimohitAH | ..15.. |
| anekacittaviBrAntA mohajAlasamAvftAH | . | prasaktAH kAmaBogezu patanti narake'SucO | ..16.. |
| AtmasaMBAvitAH stabDA DanamAnamadAnvitAH | . | yajante nAmayajYEste damBenAviDipUrvakam | ..17.. |
| ahaMkAraM balaM darpaM kAmaM kroDaM ca saMSritAH | . | mAmAtmaparadehezu pradvizanto'ByasUyakAH | ..18.. |
| tAnahaM dvizataH krUrAnsaMsArezu narADamAn | . | kzipAmyajasramaSuBAnAsurIzveva yonizu | ..19.. |
| AsurIM yonimApannA mUQA janmani janmani | . | mAmaprApyEva kOnteya tato yAntyaDamAM gatim | ..20.. |
| triviDaM narakasyedaM dvAraM nASanamAtmanaH | . | kAmaH kroDastaTA loBastasmAdetattrayaM tyajet | ..21.. |
| etErvimuktaH kOnteya tamodvArEstriBirnaraH | . | AcaratyAtmanaH Sreyastato yAti parAM gatim | ..22.. |
| yaH SAstraviDimutsfjya vartate kAmakArataH | . | na sa sidDimavApnoti na suKaM na parAM gatim | ..23.. |
| tasmAcCAstraM pramARaM te kAryAkAryavyavasTitO | . | jYAtvA SAstraviDAnoktaM karma kartumihArhasi | ..24.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
dEvAsurasaMpadviBAgayogo nAma zoqaSo'DyAyaH ..16..
↖
| arjuna uvAca . | |||
| ye SAstraviDimutsfjya yajante SradDayAnvitAH | . | tezAM nizWA tu kA kfzRa sattvamAho rajastamaH | ..1.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| triviDA Bavati SradDA dehinAM sA svaBAvajA | . | sAttvikI rAjasI cEva tAmasI ceti tAM SfRu | ..2.. |
| sattvAnurUpA sarvasya SradDA Bavati BArata | . | SradDAmayo'yaM puruzo yo yacCradDaH sa eva saH | ..3.. |
| yajante sAttvikA devAnyakzarakzAMsi rAjasAH | . | pretAnBUtagaRAMScAnye yajante tAmasA janAH | ..4.. |
| aSAstravihitaM GoraM tapyante ye tapo janAH | . | damBAhaMkArasaMyuktAH kAmarAgabalAnvitAH | ..5.. |
| karzayantaH SarIrasTaM BUtagrAmamacetasaH | . | mAM cEvAntaHSarIrasTaM tAnvidDyAsuraniScayAn | ..6.. |
| AhArastvapi sarvasya triviDo Bavati priyaH | . | yajYastapastaTA dAnaM tezAM BedamimaM SfRu | ..7.. |
| AyuHsattvabalArogyasuKaprItivivarDanAH | . | rasyAH snigDAH sTirA hfdyA AhArAH sAttvikapriyAH | ..8.. |
| kawvamlalavaRAtyuzRatIkzRarUkzavidAhinaH | . | AhArA rAjasasyezwA duHKaSokAmayapradAH | ..9.. |
| yAtayAmaM gatarasaM pUti paryuzitaM ca yat | . | ucCizwamapi cAmeDyaM BojanaM tAmasapriyam | ..10.. |
| aPalAkANkziBiryajYo viDidfzwo ya ijyate | . | yazwavyameveti manaH samADAya sa sAttvikaH | ..11.. |
| aBisaMDAya tu PalaM damBArTamapi cEva yat | . | ijyate BarataSrezWa taM yajYaM vidDi rAjasam | ..12.. |
| viDihInamasfzwAnnaM mantrahInamadakziRam | . | SradDAvirahitaM yajYaM tAmasaM paricakzate | ..13.. |
| devadvijaguruprAjYapUjanaM SOcamArjavam | . | brahmacaryamahiMsA ca SArIraM tapa ucyate | ..14.. |
| anudvegakaraM vAkyaM satyaM priyahitaM ca yat | . | svADyAyAByasanaM cEva vANmayaM tapa ucyate | ..15.. |
| manaH prasAdaH sOmyatvaM mOnamAtmavinigrahaH | . | BAvasaMSudDirityetattapo mAnasamucyate | ..16.. |
| SradDayA parayA taptaM tapastattriviDaM narEH | . | aPalAkANkziBiryuktEH sAttvikaM paricakzate | ..17.. |
| satkAramAnapUjArTaM tapo damBena cEva yat | . | kriyate tadiha proktaM rAjasaM calamaDruvam | ..18.. |
| mUQagrAheRAtmano yatpIqayA kriyate tapaH | . | parasyotsAdanArTaM vA tattAmasamudAhftam | ..19.. |
| dAtavyamiti yaddAnaM dIyate'nupakAriRe | . | deSe kAle ca pAtre ca taddAnaM sAttvikaM smftam | ..20.. |
| yattu prattyupakArArTaM PalamuddiSya vA punaH | . | dIyate ca pariklizwaM taddAnaM rAjasaM smftam | ..21.. |
| adeSakAle yaddAnamapAtreByaSca dIyate | . | asatkftamavajYAtaM tattAmasamudAhftam | ..22.. |
| oM tatsaditi nirdeSo brahmaRastriviDaH smftaH | . | brAhmaRAstena vedASca yajYASca vihitAH purA | ..23.. |
| tasmAdomityudAhftya yajYadAnatapaHkriyAH | . | pravartante viDAnoktAH satataM brahmavAdinAm | ..24.. |
| tadityanaBisaMDAya PalaM yajYatapaHkriyAH | . | dAnakriyASca viviDAH kriyante mokzakANkziBiH | ..25.. |
| sadBAve sADuBAve ca sadityetatprayujyate | . | praSaste karmaRi taTA sacCabdaH pArTa yujyate | ..26.. |
| yajYe tapasi dAne ca sTitiH saditi cocyate | . | karma cEva tadarTIyaM sadityevABiDIyate | ..27.. |
| aSradDayA hutaM dattaM tapastaptaM kftaM ca yat | . | asadityucyate pArTa na ca tatprepya no iha | ..28.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
SradDAtrayaviBAgayogo nAma saptadaSo'DyAyaH ..17..
↖
| arjuna uvAca . | |||
| saMnyAsasya mahAbAho tattvamicCAmi veditum | . | tyAgasya ca hfzIkeSa pfTakkeSinizUdana | ..1.. |
| SrIBagavAnuvAca . | |||
| kAmyAnAM karmaRAM nyAsaM saMnyAsaM kavayo viduH | . | sarvakarmaPalatyAgaM prAhustyAgaM vicakzaRAH | ..2.. |
| tyAjyaM dozavadityeke karma prAhurmanIziRaH | . | yajYadAnatapaHkarma na tyAjyamiti cApare | ..3.. |
| niScayaM SfRu me tatra tyAge Baratasattama | . | tyAgo hi puruzavyAGra triviDaH saMprakIrtitaH | ..4.. |
| yajYadAnatapaHkarma na tyAjyaM kAryameva tat | . | yajYo dAnaM tapaScEva pAvanAni manIziRAm | ..5.. |
| etAnyapi tu karmARi saNgaM tyaktvA PalAni ca | . | kartavyAnIti me pArTa niScitaM matamuttamam | ..6.. |
| niyatasya tu saMnyAsaH karmaRo nopapadyate | . | mohAttasya parityAgastAmasaH parikIrtitaH | ..7.. |
| duHKamityeva yatkarma kAyakleSaBayAttyajet | . | sa kftvA rAjasaM tyAgaM nEva tyAgaPalaM laBet | ..8.. |
| kAryamityeva yatkarma niyataM kriyate'rjuna | . | saNgaM tyaktvA PalaM cEva sa tyAgaH sAttviko mataH | ..9.. |
| na dvezwyakuSalaM karma kuSale nAnuzajjate | . | tyAgI sattvasamAvizwo meDAvI CinnasaMSayaH | ..10.. |
| na hi dehaBftA SakyaM tyaktuM karmARyaSezataH | . | yastu karmaPalatyAgI sa tyAgItyaBiDIyate | ..11.. |
| anizwamizwaM miSraM ca triviDaM karmaRaH Palam | . | BavatyatyAginAM pretya na tu saMnyAsinAM kvacit | ..12.. |
| paYcEtAni mahAbAho kAraRAni niboDa me | . | sAMKye kftAnte proktAni sidDaye sarvakarmaRAm | ..13.. |
| aDizWAnaM taTA kartA karaRaM ca pfTagviDam | . | viviDASca pfTakcezwA dEvaM cEvAtra paYcamam | ..14.. |
| SarIravANmanoBiryatkarma prAraBate naraH | . | nyAyyaM vA viparItaM vA paYcEte tasya hetavaH | ..15.. |
| tatrEvaM sati kartAramAtmAnaM kevalaM tu yaH | . | paSyatyakftabudDitvAnna sa paSyati durmatiH | ..16.. |
| yasya nAhaMkfto BAvo budDiryasya na lipyate | . | hatvA'pi sa imAMllokAnna hanti na nibaDyate | ..17.. |
| jYAnaM jYeyaM parijYAtA triviDA karmacodanA | . | karaRaM karma karteti triviDaH karmasaMgrahaH | ..18.. |
| jYAnaM karma ca kartA ca triDEva guRaBedataH | . | procyate guRasaMKyAne yaTAvacCfRu tAnyapi | ..19.. |
| sarvaBUtezu yenEkaM BAvamavyayamIkzate | . | aviBaktaM viBaktezu tajjYAnaM vidDi sAttvikam | ..20.. |
| pfTaktvena tu yajjYAnaM nAnABAvAnpfTagviDAn | . | vetti sarvezu BUtezu tajjYAnaM vidDi rAjasam | ..21.. |
| yattu kftsnavadekasminkArye saktamahEtukam | . | atattvArTavadalpaM ca tattAmasamudAhftam | ..22.. |
| niyataM saNgarahitamarAgadvezataH kftam | . | aPalaprepsunA karma yattatsAttvikamucyate | ..23.. |
| yattu kAmepsunA karma sAhaMkAreRa vA punaH | . | kriyate bahulAyAsaM tadrAjasamudAhftam | ..24.. |
| anubanDaM kzayaM hiMsAmanapekzya ca pOruzam | . | mohAdAraByate karma yattattAmasamucyate | ..25.. |
| muktasaNgo'nahaMvAdI DftyutsAhasamanvitaH | . | sidDyasidDyornirvikAraH kartA sAttvika ucyate | ..26.. |
| rAgI karmaPalaprepsurlubDo hiMsAtmako'SuciH | . | harzaSokAnvitaH kartA rAjasaH parikIrtitaH | ..27.. |
| ayuktaH prAkftaH stabDaH SaWo nEzkftiko'lasaH | . | vizAdI dIrGasUtrI ca kartA tAmasa ucyate | ..28.. |
| budDerBedaM DfteScEva guRatastriviDaM SfRu | . | procyamAnamaSezeRa pfTaktvena DanaMjaya | ..29.. |
| pravfttiM ca nivfttiM ca kAryAkArye BayABaye | . | banDaM mokzaM ca yA vetti budDiH sA pArTa sAttvikI | ..30.. |
| yayA DarmamaDarmaM ca kAryaM cAkAryameva ca | . | ayaTAvatprajAnAti budDiH sA pArTa rAjasI | ..31.. |
| aDarmaM Darmamiti yA manyate tamasAvftA | . | sarvArTAnviparItAMSca budDiH sA pArTa tAmasI | ..32.. |
| DftyA yayA DArayate manaHprARendriyakriyAH | . | yogenAvyaBicAriRyA DftiH sA pArTa sAttvikI | ..33.. |
| yayA tu DarmakAmArTAnDftyA DArayate'rjuna | . | prasaNgena PalAkANkzI DftiH sA pArTa rAjasI | ..34.. |
| yayA svapnaM BayaM SokaM vizAdaM madameva ca | . | na vimuYcati durmeDA DftiH sA pArTa tAmasI | ..35.. |
| suKaM tvidAnIM triviDaM SfRu me BaratarzaBa | . | aByAsAdramate yatra duHKAntaM ca nigacCati | ..36.. |
| yattadagre vizamiva pariRAme'mftopamam | . | tatsuKaM sAttvikaM proktamAtmabudDiprasAdajam | ..37.. |
| vizayendriyasaMyogAdyattadagre'mftopamam | . | pariRAme vizamiva tatsuKaM rAjasaM smftam | ..38.. |
| yadagre cAnubanDe ca suKaM mohanamAtmanaH | . | nidrAlasyapramAdotTaM tattAmasamudAhftam | ..39.. |
| na tadasti pfTivyAM vA divi devezu vA punaH | . | sattvaM prakftijErmuktaM yadeBiH syAttriBirguREH | ..40.. |
| brAhmaRakzatriyaviSAM SUdrARAM ca paraMtapa | . | karmARi praviBaktAni svaBAvapraBavErguREH | ..41.. |
| Samo damastapaH SOcaM kzAntirArjavameva ca | . | jYAnaM vijYAnamAstikyaM brahmakarma svaBAvajam | ..42.. |
| SOryaM tejo DftirdAkzyaM yudDe cApyapalAyanam | . | dAnamISvaraBAvaSca kzAtraM karma svaBAvajam | ..43.. |
| kfzigOrakzyavARijyaM vESyakarma svaBAvajam | . | paricaryAtmakaM karma SUdrasyApi svaBAvajam | ..44.. |
| sve sve karmaRyaBirataH saMsidDiM laBate naraH | . | svakarmanirataH sidDiM yaTA vindati tacCfRu | ..45.. |
| yataH pravfttirBUtAnAM yena sarvamidaM tatam | . | svakarmaRA tamaByarcya sidDiM vindati mAnavaH | ..46.. |
| SreyAnsvaDarmo viguRaH paraDarmotsvanuzWitAt | . | svaBAvaniyataM karma kurvannApnoti kilbizam | ..47.. |
| sahajaM karma kOnteya sadozamapi na tyajet | . | sarvAramBA hi dozeRa DUmenAgnirivAvftAH | ..48.. |
| asaktabudDiH sarvatra jitAtmA vigataspfhaH | . | nEzkarmyasidDiM paramAM saMnyAsenADigacCati | ..49.. |
| sidDiM prApto yaTA brahma taTApnoti niboDa me | . | samAsenEva kOnteya nizWA jYAnasya yA parA | ..50.. |
| budDyA viSudDayA yukto DftyAtmAnaM niyamya ca | . | SabdAdInvizayAMstyaktvA rAgadvezO vyudasya ca | ..51.. |
| viviktasevI laGvASI yatavAkkAyamAnasaH | . | DyAnayogaparo nityaM vErAgyaM samupASritaH | ..52.. |
| ahaMkAraM balaM darpaM kAmaM kroDaM parigraham | . | vimucya nirmamaH SAnto brahmaBUyAya kalpate | ..53.. |
| brahmaBUtaH prasannAtmA na Socati na kANkzati | . | samaH sarvezu BUtezu madBaktiM laBate parAm | ..54.. |
| BaktyA mAmaBijAnAti yAvAnyaScAsmi tattvataH | . | tato mAM tattvato jYAtvA viSate tadanantaram | ..55.. |
| sarvakarmARyapi sadA kurvARo madvyapASrayaH | . | matprasAdAdavApnoti SASvataM padamavyayam | ..56.. |
| cetasA sarvakarmARi mayi saMnyasya matparaH | . | budDiyogamupASritya maccittaH satataM Bava | ..57.. |
| maccittaH sarvadurgARi matprasAdAttarizyasi | . | aTa cettvamahaMkArAnna Srozyasi vinaNkzyasi | ..58.. |
| yadahaMkAramASritya na yotsya iti manyase | . | miTyEza vyavasAyaste prakftistvAM niyokzyati | ..59.. |
| svaBAvajena kOnteya nibadDaH svena karmaRA | . | kartuM necCasi yanmohAtkarizyasyavaSo'pi tat | ..60.. |
| ISvaraH sarvaBUtAnAM hfddeSe'rjuna tizWati | . | BrAmayansarvaBUtAni yantrArUQAni mAyayA | ..61.. |
| tameva SaraRaM gacCa sarvaBAvena BArata | . | tatprasAdAtparAM SAntiM sTAnaM prApsyasi SASvatam | ..62.. |
| iti te jYAnamAKyAtaM guhyAdguhyataraM mayA | . | vimfSyEtadaSezeRa yaTecCasi taTA kuru | ..63.. |
| sarvaguhyatamaM BUyaH SfRu me paramaM vacaH | . | izwo'si me dfQamiti tato vakzyAmi te hitam | ..64.. |
| manmanA Bava madBakto madyAjI mAM namaskuru | . | mAmevEzyasi satyaM te pratijAne priyo'si me | ..65.. |
| sarvaDarmAnparityajya mAmekaM SaraRaM vraja | . | ahaM tvA sarvapApeByo mokzayizyAmi mA SucaH | ..66.. |
| idaM te nAtapaskAya nABaktAya kadAcana | . | na cASuSrUzave vAcyaM na ca mAM yo'ByasUyati | ..67.. |
| ya imaM paramaM guhyaM madBaktezvaBiDAsyati | . | BaktiM mayi parAM kftvA mAmevEzyatyasaMSayaH | ..68.. |
| na ca tasmAnmanuzyezu kaScinme priyakfttamaH | . | BavitA na ca me tasmAdanyaH priyataro Buvi | ..69.. |
| aDyezyate ca ya imaM DarmyaM saMvAdamAvayoH | . | jYAnayajYena tenAhamizwaH syAmiti me matiH | ..70.. |
| SradDAvAnanasUyaSca SfRuyAdapi yo naraH | . | so'pi muktaH SuBAMllokAnprApnuyAtpuRyakarmaRAm | ..71.. |
| kaccidetacCrutaM pArTa tvayEkAgreRa cetasA | . | kaccidajYAnasaMmohaH pranazwaste DanaMjaya | ..72.. |
| arjuna uvAca . | |||
| nazwo mohaH smftirlabDA tvatprasAdAnmayAcyuta | . | sTito'smi gatasaMdehaH karizye vacanaM tava | ..73.. |
| saMjaya uvAca . | |||
| ityahaM vAsudevasya pArTasya ca mahAtmanaH | . | saMvAdamimamaSrOzamadButaM romaharzaRam | ..74.. |
| vyAsaprasAdAcCrutavAnetadguhyamahaM param | . | yogaM yogeSvarAtkfzRAtsAkzAtkaTayataH svayam | ..75.. |
| rAjansaMsmftya saMsmftya saMvAdamimamadButam | . | keSavArjunayoH puRyaM hfzyAmi ca muhurmuhuH | ..76.. |
| tacca saMsmftya saMsmftya rUpamatyadButaM hareH | . | vismayo me mahAnrAjanhfzyAmi ca punaH punaH | ..77.. |
| yatra yogeSvaraH kfzRo yatra pArTo DanurDaraH | . | tatra SrIrvijayo BUtirDruvA nItirmatirmama | ..78.. |
oM tatsaditi SrImadBagavadgItAsUpanizatsu brahmavidyAyAM yogaSAstre SrIkfzRArjunasaMvAde
mokzasaMnyAsayogo nAmAzwAdaSo'DyAyaH ..18..
↖